สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

ก้าวสำคัญของไทยสู่ยุคพลังงานสะอาด บทบาทการกำกับดูแลเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) โดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

สุทธิพัฒน์ ฟื้นมา — Tue, 20 Oct 2026 12:19:40 +0000

ก้าวสำคัญของไทยสู่ยุคพลังงานสะอาด บทบาทการกำกับดูแลเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) โดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

ภารกิจหลักด้านการกำกับดูแลนิวเคลียร์และรังสีระดับชาติ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ เป็นหน่วยงานหลักระดับชาติที่มีอำนาจหน้าที่ในการกำกับดูแลด้านนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทย ปส. มีพันธกิจสำคัญในการกำหนดนโยบายการกำกับดูแลเชิงรุก การจัดทำระบบการออกใบอนุญาต และการกำหนดกฎระเบียบด้านความปลอดภัยให้สอดคล้องและทัดเทียมกับมาตรฐานระดับโลก

การบูรณาการข้ามภาคส่วนเพื่อรองรับเทคโนโลยี SMR

ในปัจจุบัน เทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor: SMR) กำลังได้รับการพิจารณาถึงความเป็นไปได้ในการนำมาผนวกเป็นส่วนหนึ่งของระบบพลังงานระดับชาติ ปส. ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแล ยึดมั่นในหลักการที่ว่าการนำเทคโนโลยี SMR เข้ามาใช้นั้น ไม่สามารถดำเนินการได้จากการตัดสินใจของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพัง แต่จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการและการสร้างฉันทามติร่วมกันข้ามภาคส่วน (integrated, cross-sectoral consensus)

การดำเนินงานทุกขั้นตอนต้องเป็นไปตามกฎหมายของประเทศอย่างเคร่งครัด ตลอดจนต้องมีการประสานงานร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลักทุกฝ่ายอย่างใกล้ชิด และต้องยึดมั่นในพันธกรณีระหว่างประเทศรวมถึงปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยระดับสากลเป็นรากฐานสูงสุด

การเร่งพัฒนาขีดความสามารถของทรัพยากรบุคคล เพื่อให้เกิดความพร้อมระดับชาติอย่างรอบด้าน สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติเล็งเห็นถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการเร่งพัฒนาทรัพยากรบุคคลทางเทคนิคที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง การพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรผู้ปฏิบัติงานถือเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย รวมทั้งช่วยปลดล็อกโอกาสทางเศรษฐกิจที่มีมูลค่าสูง และเปิดพรมแดนใหม่ในการก้าวเข้าสู่ยุคพลังงานสะอาดของประเทศในอนาคต

การยกระดับความร่วมมือทางเทคนิคและประสบการณ์ระดับสากล เพื่อผลักดันเป้าหมายและเตรียมความพร้อมในการกำกับดูแล สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติได้ขับเคลื่อนความร่วมมือทางเทคนิคกับหน่วยงานพลังงานปรมาณูแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (China Atomic Energy Authority: CAEA)

โดยเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 นพ.รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติได้กล่าวเปิดงานในที่ประชุมว่า สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติได้ดำเนินการจัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ China-Thailand SMR Technology Development and Regulatory Training Workshop (ระยะที่ 3) ขึ้น กิจกรรมนี้นับเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญ เนื่องจากเป็นการจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการแบบลงพื้นที่ (on-site training) ร่วมกันเป็นครั้งแรกที่จัดขึ้นในประเทศไทย

การฝึกอบรมครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากผู้เชี่ยวชาญและวิทยากรจาก State Nuclear Security Technology Centre (SNSTC) ของประเทศจีน ที่เดินทางมาถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์จริงด้านการกำกับดูแลให้แก่บุคลากรไทย ซึ่งเป็นการต่อยอดความสำเร็จจากการเตรียมความพร้อมทางเทคนิคผ่านการประชุมออนไลน์ที่ผ่านมาร่วมกัน

เวทีแบบลงพื้นที่นี้ได้สร้างแพลตฟอร์มเชิงโต้ตอบที่เอื้อต่อบุคลากรไทยในการวิเคราะห์ข้อมูลทางเทคนิคเชิงลึก และสนับสนุนให้เกิดการเจรจาหารือเพื่อเตรียมความพร้อมในการพัฒนาระบบการกำกับดูแลโครงสร้างพื้นฐานด้านนิวเคลียร์ของไทยให้มีความรัดกุมและปลอดภัยสูงสุด

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ขอยืนหยัดในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลด้านนิวเคลียร์และรังสีระดับชาติ โดยมีพันธกิจหลักในการกำหนดนโยบายการกำกับดูแลเชิงรุก พัฒนาระบบการออกใบอนุญาต และวางกฎระเบียบด้านความปลอดภัยให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลอย่างเคร่งครัด การก้าวเข้าสู่พรมแดนใหม่ด้านพลังงานสะอาดของประเทศไทยจะถูกขับเคลื่อนภายใต้กรอบกฎหมายระดับชาติ ผ่านการบูรณาการร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน และยึดมั่นในพันธกรณีตลอดจนมาตรฐานความปลอดภัยระหว่างประเทศเป็นสำคัญ เพื่อสร้างความมั่นใจว่าการกำกับดูแลเทคโนโลยีนิวเคลียร์ของไทยจะมีความปลอดภัยสูงสุด และช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศได้อย่างยั่งยืน โดยเน้นย้ำถือความปลอดภัยของประเทศชาติและประชาชนอยู่เหนือสิ่งอื่นใด ครับ

บทความนี้เขียนโดย…

นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

บทความนี้เผยแพร่บน Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/19ywYsiodE/?mibextid=wwXIfr

Thailand’s Major Step Towards the Clean Energy Era: The Regulatory Role of the Office of Atoms for Peace in Small Modular Reactor (SMR) Technology

Core National Nuclear and Radiation Regulatory Mission

The Office of Atoms for Peace (OAP) is the principal national authority responsible for regulating nuclear and radiation safety in Thailand. OAP’s vital mission is to proactively formulate responsive regulatory policies, establish licensing regimes, and prescribe safety regulations that are strictly aligned and benchmarked against global standards.

Cross-Sectoral Integration to Accommodate SMR Technology

Currently, Small Modular Reactor (SMR) technology is being considered for potential integration into the national energy landscape. As the regulatory body, OAP firmly adheres to the principle that the introduction of SMR technology cannot be a decision undertaken by any single agency in isolation. Rather, it demands an integrated, cross-sectoral consensus.

Every operational step must proceed strictly in accordance with national legislation, require close coordination with all key stakeholders, and remain anchored to our international obligations and global safety standards as the utmost foundation.

Accelerating Human Resource Capacity Building

To ensure comprehensive national readiness, the Office of Atoms for Peace recognizes the urgent necessity to accelerate the development of specialized technical human resources. Developing workforce capabilities is a crucial factor in enhancing Thailand’s national competitiveness, unlocking high-value economic opportunities, and opening new frontiers in the country’s transition to a clean energy era in the future.

Elevating Technical Cooperation and International Experience

To drive these goals and prepare for regulatory oversight, the Office of Atoms for Peace has advanced technical cooperation with the China Atomic Energy Authority (CAEA).

On October 20, 2026, Dr. Rungrueng Kitphati, Secretary General of OAP, delivered opening remarks stating that OAP organized the China-Thailand SMR Technology Development and Regulatory Training Workshop (Phase III). This event marks a significant milestone, as it represents the very first joint on-site training activity hosted in Thailand.

This workshop is supported by experts and lecturers from China’s State Nuclear Security Technology Centre (SNSTC), who traveled to impart invaluable knowledge and real-world regulatory experiences to Thai personnel. This builds upon the successful technical groundwork jointly laid through previous online workshops.

This in-person platform provides an interactive environment that facilitates Thai personnel in deepening technical analysis and engaging in in-depth dialogues.

This prepares Thailand to develop a nuclear infrastructure regulatory system that ensures the highest levels of stringency and safety.

The Office of Atoms for Peace stands firm as the national nuclear and radiation regulatory authority, with a core mission to proactively formulate regulatory policies, develop licensing regimes, and establish safety regulations strictly aligned with global standards. Thailand’s journey into the new frontier of clean energy will be driven within the national legislative framework, through integration with all stakeholders, and steadfast adherence to international obligations and safety standards.

This ensures that the regulation of Thailand’s nuclear technology achieves maximum safety and sustainably enhances the country’s competitiveness, emphasizing that the safety of the nation and its people is placed above all else.

Written by… Dr. Rungrueng Kitphati, Secretary General of the Office of Atoms for Peace, Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)

เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120

ปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวง อว. ผนึก 9 หน่วยงาน เดินหน้า Project 106 ยกระดับแผนฝึกซ้อมรับมือเหตุฉุกเฉินนิวเคลียร์และรังสี เตรียมพร้อมสู่ปี 2570

สุทธิพัฒน์ ฟื้นมา — Tue, 20 Oct 2026 12:00:32 +0000

ปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวง อว. ผนึก 9 หน่วยงาน เดินหน้า Project 106 ยกระดับแผนฝึกซ้อมรับมือเหตุฉุกเฉินนิวเคลียร์และรังสี เตรียมพร้อมสู่ปี 2570

วันที่ 20 ตุลาคม 2569 สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดประชุมหารือความร่วมมือภายใต้โครงการ Project 106: Tabletop and Field Exercises, Simulation, Training (TEST) to Mitigate Risks ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ เพื่อเสริมสร้างความพร้อมในการรับมือเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี ผ่านการฝึกซ้อมบนโต๊ะ การจำลองสถานการณ์ และการพัฒนากลไกประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การประชุมครั้งนี้มีผู้แทนจาก 9 หน่วยงาน จำนวน 30 คน เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ได้แก่ สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล กรมวิทยาศาสตร์ทหารบก กรมวิทยาศาสตร์ทหารเรือ สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ศูนย์วิจัยพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการบินและอวกาศกองทัพอากาศ สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ และสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

ภายในงานได้รับเกียรติจาก Mr. John Edward Jones, Team Leader, Project 106 พร้อมคณะ ร่วมถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ด้านการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี ตลอดจนหารือแนวทางการฝึกอบรมและฝึกซ้อมร่วมกัน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานและการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน

การหารือครอบคลุมการกำหนดลำดับความสำคัญในการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉิน การจัดโครงสร้างการสั่งการและควบคุม (Command and Control) การกำหนดแนวคิดในการปฏิบัติการ (Concepts of Operation: CONOPS) ตลอดจนการจัดทำแผนปฏิบัติการและขั้นตอนการปฏิบัติงานมาตรฐาน (Standard Operating Procedures: SOPs) เพื่อให้ทุกหน่วยงานสามารถปฏิบัติงานร่วมกันได้อย่างเป็นระบบ รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งกำหนดกรอบระยะเวลาและแนวทางความร่วมมือในระยะต่อไป

ผลจากการประชุมครั้งนี้ ปส. จะนำไปฝึกซ้อมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในช่วงเดือนพฤษภาคม 2570 เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากร ทดสอบกลไกการประสานงาน และยกระดับความพร้อมในการรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น อันจะนำไปสู่การเสริมสร้างความปลอดภัยแก่ประชาชนและประเทศอย่างยั่งยืน

พันธมิตรวิชาการสหรัฐฯ สู่ยุทธศาสตร์การสร้างกำลังคนด้านนิวเคลียร์: วิสัยทัศน์และการเตรียมความพร้อมโดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.)

สุทธิพัฒน์ ฟื้นมา — Tue, 20 Oct 2026 11:50:35 +0000

พันธมิตรวิชาการสหรัฐฯ สู่ยุทธศาสตร์การสร้างกำลังคนด้านนิวเคลียร์: วิสัยทัศน์และการเตรียมความพร้อมโดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.)

การประกาศจัดตั้ง New Nuclear Academic Consortium เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง Arizona State University (ASU), Purdue University และ University of Tennessee, Knoxville (UTK) สะท้อนให้เห็นถึงการพลิกโฉมยุทธศาสตร์การพัฒนากำลังคนเพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมนิวเคลียร์ระดับโลก

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทย ได้ถอดบทเรียนจากโมเดลการศึกษาใหม่นี้ เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการวางรากฐานการกำกับดูแล และเตรียมความพร้อมด้านทรัพยากรบุคคลของชาติให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

มุมมองการกำกับดูแลต่อการบูรณาการกำลังคนข้ามสาขา (Multidisciplinary Workforce)

อุตสาหกรรมนิวเคลียร์ยุคใหม่ โดยเฉพาะเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์ขนาดเล็ก (SMR) ไม่ได้ต้องการเพียงวิศวกรนิวเคลียร์โดยตรง แต่ยังพึ่งพาความเชี่ยวชาญจากวิศวกรเครื่องกล ไฟฟ้า โยธา ระบบ และผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ โมเดลของสหรัฐฯ ที่ใช้หลักสูตรระยะสั้น (Microcredentials) สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาของประเทศไทย โดยเฉพาะการปรับปรุงหลักสูตรของภาควิชาวิศวกรรมนิวเคลียร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่เตรียมเปิดวิชาโท (Minor in Nuclear Engineering) โดยที่ในปี พ.ศ. 2570 ซึ่งเปิดโอกาสให้นิสิตสาขาอื่นสามารถเรียนต่อยอด 5 วิชา (15 หน่วยกิต)

ในมุมมองของ ปส. การเปิดกว้างนี้คือการสร้าง “ระบบนิเวศด้านความปลอดภัย (Safety Ecosystem)” ที่เข้มแข็ง การที่วิศวกรสาขาต่างๆ มีความรู้พื้นฐานด้านเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์ขั้นสูง วัฏจักรเชื้อเพลิง และระบบนิวเคลียร์กับโครงข่ายไฟฟ้า จะช่วยให้กระบวนการออกแบบ ก่อสร้าง และบำรุงรักษาสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ในอนาคต มีการบูรณาการมาตรฐานความปลอดภัยทางรังสีเข้าไปในทุกมิติของการทำงานตั้งแต่ต้นทาง

เทคโนโลยีจำลองเสมือนจริง (Digital Twin) กับการยกระดับการกำกับดูแล

ความร่วมมือระหว่าง Purdue University ที่มีเครื่องปฏิกรณ์วิจัย PUR-1 และ ASU ที่มีความเชี่ยวชาญด้านดิจิทัล ในการพัฒนา Digital Twin ของเครื่องปฏิกรณ์ ถือเป็นก้าวกระโดดของการเรียนรู้เสมือนจริง

สำหรับ ปส. เทคโนโลยี Digital Twin ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือทางการศึกษา แต่เป็นนวัตกรรมเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการกำกับดูแลความปลอดภัย (Regulatory Tools) ดังนี้:

การประเมินความปลอดภัยและจำลองอุบัติเหตุ: ปส. สามารถใช้แบบจำลองดิจิทัลเพื่อวิเคราะห์เหตุการณ์ฉุกเฉินหรือสภาวะการทำงานที่ผิดปกติของเครื่องปฏิกรณ์รุ่นใหม่ได้โดยไม่มีความเสี่ยงต่อประชาชน

การฝึกอบรมผู้ตรวจการนิวเคลียร์ระดับชาติ: ปส. สามารถยกระดับสมรรถนะของผู้ตรวจการ (Nuclear Inspectors) ให้คุ้นเคยกับระบบปฏิบัติการของเทคโนโลยี SMR หรือเครื่องปฏิกรณ์ขั้นสูงผ่านระบบจำลอง ก่อนลงพื้นที่ปฏิบัติงานจริง

การทดสอบระบบความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cybersecurity): Digital Twin เป็นพื้นที่ทดสอบที่สมบูรณ์แบบสำหรับการประเมินความเสี่ยงและป้องกันการโจมตีทางไซเบอร์ต่อระบบควบคุมโรงไฟฟ้านิวเคลียร์

ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อการพัฒนากำลังคนของประเทศไทย

เพื่อให้ประเทศไทยก้าวทันเทคโนโลยีและมีโครงสร้างพื้นฐานด้านทรัพยากรบุคคลที่พร้อมรองรับโครงการพลังงานนิวเคลียร์ในอนาคต สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ขอเสนอแนวทางเชิงนโยบาย ดังนี้:

1. การปรับปรุงมาตรฐานการออกใบอนุญาตบุคลากร (Licensing Framework Update): ปส. จะต้องเตรียมความพร้อมในการพัฒนากฎระเบียบและเกณฑ์การประเมินเพื่อออกใบอนุญาตผู้ปฏิบัติงานทางนิวเคลียร์ ให้รองรับผู้สมัครที่มีคุณวุฒิแบบผสมผสาน (เช่น จบวิศวกรรมไฟฟ้าควบคู่กับ Microcredentials หรือ Minor ด้านนิวเคลียร์) โดยยึดมั่นในเกณฑ์ความสามารถ (Competency-based) ตามมาตรฐานทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA)

2. การขยายเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการ (National Academic Consortium): รัฐบาลควรสนับสนุนงบประมาณให้ กระทรวงกาีอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย ปส. บูรณาการความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยชั้นนำ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) และภาคอุตสาหกรรม ในการร่วมพัฒนาหลักสูตรและสร้างเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศ คล้ายคลึงกับความเชื่อมโยงของ UTK และ Oak Ridge National Laboratory ของสหรัฐฯ

3. การดึงดูดและรักษาบุคลากร (Talent Retention): สร้างแรงจูงใจและเส้นทางอาชีพ (Career Path) ที่ชัดเจนสำหรับบุคลากรข้ามสาขาที่สนใจเข้าสู่งานด้านการกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ เพื่อให้ ปส. มีขุมกำลังผู้เชี่ยวชาญที่หลากหลายและรู้เท่าทันพลวัตของเทคโนโลยี

โมเดลการศึกษาจากสหรัฐอเมริกาเป็นเครื่องยืนยันว่า การเตรียมความพร้อมด้านนิวเคลียร์ของประเทศต้องเริ่มต้นจากการทลายกรอบการเรียนรู้แบบเดิม

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) มุ่งมั่นที่จะทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงมาตรฐานการกำกับดูแลเข้ากับการพัฒนากำลังคน เพื่อเป็นหลักประกันว่าประเทศไทยจะมีบุคลากรที่มีศักยภาพสูงสุด ในการขับเคลื่อนและดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของชาติอย่างยั่งยืน

บทความนี้เขียนโดย…

ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…

แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

1. American Nuclear Society (ANS), Three universities launch nuclear education consortium, 16 October 2026.

บทความนี้เผยแพร่ เว็บไซต์ และ Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/18XgS1A9hx/

U.S. Academic Consortium for a Nuclear Workforce Strategy: Vision and Preparedness by the Office of Atoms for Peace (OAP)

The announcement of the New Nuclear Academic Consortium on October 16, 2026—a collaboration among Arizona State University (ASU), Purdue University, and the University of Tennessee, Knoxville (UTK)—reflects a paradigm shift in workforce development strategies to support the global expansion of the nuclear industry.

The Office of Atoms for Peace (OAP), as Thailand’s national nuclear and radiation safety regulatory authority, has extracted lessons from this new educational model to lay the regulatory foundation and prepare the nation’s human resources in alignment with international standards.

Regulatory Perspectives on Integrating a Multidisciplinary Workforce

The modern nuclear industry, particularly Small Modular Reactor (SMR) technology, does not solely require direct nuclear engineers but also relies on the expertise of mechanical, electrical, civil, and systems engineers, as well as cybersecurity experts. The U.S. model utilizing short-term courses (Microcredentials) aligns with Thailand’s developmental direction. This is particularly evident in the curriculum revision by the Department of Nuclear Engineering at Chulalongkorn University, which is preparing to offer a Minor in Nuclear Engineering in 2027, providing opportunities for students from other disciplines to further their studies by taking 5 additional courses (15 credits).

From OAP’s perspective, this openness creates a robust “Safety Ecosystem.” Having engineers from various fields equipped with fundamental knowledge of advanced reactor technology, the nuclear fuel cycle, and nuclear-to-grid systems will ensure that the future design, construction, and maintenance of nuclear facilities seamlessly integrate radiation safety standards into every dimension of operation right from the start.

Digital Twin Technology and the Elevation of Regulatory Oversight

The collaboration between Purdue University, home to the PUR-1 research reactor, and ASU, renowned for its digital expertise, to develop a Digital Twin of the reactor represents a quantum leap in virtual learning.

For OAP, Digital Twin technology is not merely an educational tool but a strategic innovation for safety regulation (Regulatory Tools), as follows:

• Safety Assessment and Accident Simulation: OAP can utilize digital models to analyze emergency events or abnormal operating conditions of new-generation reactors without posing any risk to the public.

• National Nuclear Inspector Training: OAP can elevate the competencies of Nuclear Inspectors by familiarizing them with the operating systems of SMR technologies or advanced reactors via simulators before they conduct actual on-site operations.

• Cybersecurity System Testing: A Digital Twin serves as a perfect testing ground for evaluating risks and preventing cyberattacks on nuclear power plant control systems.

Policy Recommendations for Thailand’s Workforce Development

To ensure Thailand keeps pace with technological advancements and possesses a human resource infrastructure ready to support future nuclear energy projects, the Office of Atoms for Peace (OAP) proposes the following policy guidelines:

1. Licensing Framework Update: OAP must prepare to develop regulations and assessment criteria for licensing nuclear operators to accommodate applicants with hybrid qualifications (e.g., graduating in electrical engineering coupled with Microcredentials or a Minor in nuclear studies), strictly adhering to competency-based criteria in accordance with International Atomic Energy Agency (IAEA) standards.

2. National Academic Consortium Expansion: The government should allocate budgets to the Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation (MHESI), through OAP, to integrate collaboration with leading universities, the Thailand Institute of Nuclear Technology (TINT), and the industrial sector. This will facilitate joint curriculum development and the creation of a national network of experts, similar to the linkage between UTK and the U.S. Oak Ridge National Laboratory.

3. Talent Retention: Create clear incentives and career paths for cross-disciplinary personnel interested in entering the field of nuclear safety regulation, ensuring OAP maintains a diverse and dynamic pool of experts capable of keeping up with technological advancements.

The U.S. educational model is a testament that the country’s nuclear preparedness must begin by breaking down traditional learning frameworks.

The Office of Atoms for Peace (OAP) is committed to serving as a vital mechanism bridging regulatory standards with workforce development, guaranteeing that Thailand will possess highly capable personnel to drive and safeguard the nation’s nuclear and radiation safety sustainably.

Written by: Dr. Rungrueng Kitphati, Secretary-General, Office of Atoms for Peace, Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation (MHESI)

Special thanks for information from: Department of Nuclear Engineering, Chulalongkorn University

References:

1. American Nuclear Society (ANS), Three universities launch nuclear education consortium, 16 October 2026.

พลิกโฉมพลังงานยุค AI! Amazon รุกลงทุนโรงไฟฟ้า SMR 960 เมกะวัตต์: วิสัยทัศน์การกำกับดูแลและข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่ออนาคตไทย โดย ปส.

สุทธิพัฒน์ ฟื้นมา — Tue, 20 Oct 2026 11:40:35 +0000

พลิกโฉมพลังงานยุค AI! Amazon รุกลงทุนโรงไฟฟ้า SMR 960 เมกะวัตต์: วิสัยทัศน์การกำกับดูแลและข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่ออนาคตไทย โดย ปส. ⚛︎

เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2569 บริษัท Amazon ได้ประกาศความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับ American Electric Power (AEP) และ X-energy เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการพัฒนาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor: SMR) ณ รัฐอินดีแอนา สหรัฐอเมริกา

โครงการดังกล่าวตั้งเป้าติดตั้งเครื่องปฏิกรณ์ก๊าซอุณหภูมิสูง (HTGR) รุ่น Xe-100 จำนวน 12 โมดูล กำลังผลิตรวม 960 เมกะวัตต์ (MWe) เพื่อป้อนพลังงานสะอาดและมีเสถียรภาพเข้าสู่โครงข่ายไฟฟ้า รองรับการเติบโตแบบก้าวกระโดดของศูนย์ข้อมูล (Data Center) และปัญญาประดิษฐ์ (AI)

ปรากฏการณ์นี้สะท้อนการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญที่บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ได้ขยับบทบาทจาก “ผู้ใช้ไฟฟ้า” มาเป็น “ผู้ร่วมลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านนิวเคลียร์”

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีแห่งชาติ ได้วิเคราะห์กรณีศึกษานี้ เพื่อเตรียมความพร้อมด้านการกำกับดูแลและจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายที่เป็นประโยชน์สูงสุดต่อประเทศไทย

มุมมองด้านการกำกับดูแลนวัตกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง (Regulatory Oversight on Advanced Technology)

โครงการของ Amazon เลือกใช้เทคโนโลยี Xe-100 ซึ่งเป็นเครื่องปฏิกรณ์ก๊าซอุณหภูมิสูง (HTGR) ใช้ฮีเลียมเป็นสารหล่อเย็น และใช้เชื้อเพลิง TRISO (อนุภาคเชื้อเพลิงหุ้มด้วยเซรามิกหลายชั้น) ในมุมมองของการกำกับดูแล ปส. จำเป็นต้องเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับเทคโนโลยีที่แตกต่างจากเครื่องปฏิกรณ์น้ำอัดความดัน (PWR) แบบดั้งเดิม ดังนี้:

การประเมินความปลอดภัยของเชื้อเพลิง TRISO:

เชื้อเพลิงชนิดนี้มีคุณสมบัติกักเก็บผลผลิตฟิชชันได้ในตัวและทนอุณหภูมิสูงมาก

ปส. จะพัฒนากรอบการทดสอบและประเมินความปลอดภัยของวัสดุเซรามิกนี้ เพื่อให้มั่นใจว่าเชื้อเพลิงจะไม่หลอมละลายแม้ในสภาวะสูญเสียระบบระบายความร้อน

การกำกับดูแลความปลอดภัยเชิงรับ (Passive Safety) และความร้อนอุณหภูมิสูง:

เครื่องปฏิกรณ์ HTGR สามารถผลิตพลังงานความร้อนอุณหภูมิสูงที่นำไปใช้ในภาคอุตสาหกรรมได้

ปส. ได้เตรียมการประเมินเกณฑ์ความปลอดภัยทั้งในส่วนของการผลิตไฟฟ้าและการเชื่อมต่อระบบความร้อนเข้ากับกระบวนการอุตสาหกรรมอื่นๆ เพื่อป้องกันผลกระทบข้ามระบบ

การประเมินสถานที่ตั้งและการเปลี่ยนผ่านโรงไฟฟ้าเดิม (Coal-to-Nuclear):

โครงการนี้มีแผนศึกษาการใช้พื้นที่โรงไฟฟ้าถ่านหิน Breed Generating Station เดิม

ปส. มองว่านี่คือแนวทางที่ช่วยลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและใช้ประโยชน์จากสายส่งเดิมที่มีอยู่ แต่หน่วยงานกำกับดูแลต้องเข้ามาประเมินความเสี่ยงด้านธรณีวิทยา อุทกวิทยา และการปนเปื้อนในพื้นที่เดิมอย่างรัดกุมก่อนพิจารณาออกใบอนุญาตสถานที่ตั้ง (Siting License)

วิเคราะห์โอกาสและประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์ต่อประเทศไทย

หากประเทศไทยต้องการดึงดูดการลงทุนกลุ่ม Data Center และโครงสร้างพื้นฐาน AI ระดับโลก พลังงานที่เสถียรและสะอาด 100% ตลอด 24 ชั่วโมงคือเงื่อนไขสำคัญที่สุด

เทคโนโลยี SMR จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ตอบโจทย์ความต้องการนี้ได้อย่างตรงจุด การเตรียมความพร้อมของประเทศล่วงหน้าจะสร้างประโยชน์เชิงเศรษฐกิจมหาศาล ทั้งการสร้างงานทักษะสูงในสาขาวิศวกรรมนิวเคลียร์ การยกระดับห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมในประเทศ และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยในฐานะศูนย์กลางดิจิทัลของภูมิภาคอาเซียน

ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อเตรียมความพร้อมสู่เศรษฐกิจยุคใหม่

เพื่อให้ประเทศไทยสามารถรองรับโอกาสทางเศรษฐกิจจากอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ขอเสนอแนวทางเชิงนโยบายต่อผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนี้:

พัฒนากลไกความร่วมมือรัฐและเอกชน (Public-Private Partnership: PPP) ด้านพลังงานนิวเคลียร์:

รัฐบาลควรเปิดโอกาสให้ผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นบริษัทเทคโนโลยีหรือนิคมอุตสาหกรรม สามารถร่วมลงทุนหรือทำสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว (PPA) กับโครงการ SMR เพื่อลดภาระการลงทุนของภาครัฐและลดความเสี่ยงทางการเงิน

ปรับปรุงกรอบกฎหมายรองรับเทคโนโลยี Gen-IV และ HTGR:

ปส. ต้องการเร่งพัฒนากฎระเบียบและแนวทางการออกใบอนุญาต (Licensing Framework) ให้มีความยืดหยุ่นและครอบคลุมนวัตกรรมเครื่องปฏิกรณ์ที่ไม่ได้ใช้น้ำเป็นสารหล่อเย็น เพื่อให้การประเมินความปลอดภัยเป็นไปอย่างรัดกุมและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล

ศึกษาศักยภาพพื้นที่โรงไฟฟ้าเดิมของประเทศ:

กระทรวงพลังงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรบูรณาการร่วมกับ ปส. ในการศึกษาความเป็นไปได้ในการปรับปรุงพื้นที่โรงไฟฟ้าเชื้อเพลิงฟอสซิลที่กำลังจะหมดอายุการใช้งาน เพื่อเตรียมเป็นพื้นที่รองรับ SMR ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านสายส่งใหม่และเพิ่มการยอมรับจากชุมชนในพื้นที่

กรณีศึกษาความร่วมมือระหว่าง Amazon และ X-energy เป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่า พลังงานนิวเคลียร์ไม่ได้เป็นเพียงความมั่นคงด้านพลังงานเท่านั้น แต่คือโครงสร้างพื้นฐานที่กำหนดอนาคตของเศรษฐกิจดิจิทัลระดับโลก

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) พร้อมทำหน้าที่เป็นเสาหลักในการกำกับดูแลความปลอดภัยอย่างเป็นอิสระและเข้มแข็ง เพื่อให้มั่นใจว่าทุกนวัตกรรมพลังงานที่นำมาขับเคลื่อนประเทศไทย จะตั้งอยู่บนมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

บทความนี้เขียนโดย…

ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…

บทความนี้เผยแพร่บน Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/1DjLqcJXvi/

Revolutionizing AI-Era Energy! Amazon Invests in a 960 MW SMR Power Plant: Regulatory Vision and Policy Recommendations for Thailand’s Future by OAP

On October 19, 2026, Amazon announced a strategic partnership with American Electric Power (AEP) and X-energy to explore the feasibility of developing a Small Modular Reactor (SMR) nuclear power plant in Indiana, United States.

The project aims to install 12 modules of the Xe-100 High-Temperature Gas-Cooled Reactor (HTGR), with a total generating capacity of 960 megawatts (MWe), to feed clean and stable energy into the grid, supporting the exponential growth of Data Centers and Artificial Intelligence (AI).

This phenomenon reflects a significant transition where a major tech giant has shifted its role from a “power consumer” to a “co-investor in nuclear infrastructure development.”

The Office of Atoms for Peace (OAP), as Thailand’s national nuclear and radiation safety regulatory authority, has analyzed this case study to prepare its regulatory framework and formulate policy recommendations that will maximize benefits for Thailand.

Regulatory Oversight on Advanced Technology

Amazon’s project selected the Xe-100 technology, which is a High-Temperature Gas-Cooled Reactor (HTGR) utilizing helium as a coolant and TRISO fuel (tri-structural isotropic particle fuel enclosed in multiple ceramic layers). From a regulatory perspective, OAP must prepare to accommodate this technology, which differs from traditional Pressurized Water Reactors (PWR), as follows:

• TRISO Fuel Safety Assessment: This type of fuel has the intrinsic property of retaining fission products and can withstand extremely high temperatures. OAP will develop a framework for testing and assessing the safety of these ceramic materials to ensure that the fuel will not melt, even under loss-of-coolant conditions.

• Oversight of Passive Safety and High-Temperature Heat: HTGRs can produce high-temperature thermal energy applicable in the industrial sector. OAP is preparing safety evaluation criteria covering both electricity generation and the integration of thermal systems into other industrial processes to prevent cross-system impacts.

• Siting Evaluation and Coal-to-Nuclear Transition: The project plans to study the use of the former Breed Generating Station coal-fired power plant site. OAP views this as an approach that helps mitigate environmental impacts and capitalizes on existing transmission lines. However, the regulatory body must rigorously assess geological, hydrological, and site contamination risks before considering the issuance of a Siting License.

Analyzing Strategic Opportunities and Benefits for Thailand

If Thailand wishes to attract investment from global Data Center and AI infrastructure conglomerates, supplying 100% clean and stable energy 24/7 is the most critical prerequisite.

SMR technology is therefore the key that directly addresses this demand. Advance national preparedness will generate immense economic benefits, including the creation of highly skilled jobs in nuclear engineering, the elevation of domestic industrial supply chains, and the enhancement of Thailand’s competitiveness as the digital hub of the ASEAN region.

Policy Recommendations for Preparing for the New Economy

To enable Thailand to safely and efficiently accommodate economic opportunities from high-tech industries, the Office of Atoms for Peace (OAP) proposes the following policy guidelines to executives and relevant agencies:

• Develop Public-Private Partnership (PPP) Mechanisms for Nuclear Energy: The government should provide opportunities for major electricity consumers, whether technology companies or industrial estates, to co-invest or enter into long-term Power Purchase Agreements (PPAs) with SMR projects, thereby reducing the state’s investment burden and financial risks.

• Modernize Legal Frameworks to Accommodate Gen-IV and HTGR Technologies: OAP intends to urgently develop regulations and Licensing Frameworks that are flexible and comprehensively cover innovative reactors that do not use water as a coolant. This ensures that safety assessments are rigorous and aligned with international standards.

• Study the Potential of the Country’s Existing Power Plant Sites: The Ministry of Energy and relevant agencies should integrate efforts with OAP to study the feasibility of retrofitting fossil fuel power plant sites that are nearing the end of their operational lifespan. Preparing these sites to accommodate SMRs will help reduce the costs of building new transmission infrastructure and increase acceptance from local communities.

The case study of the partnership between Amazon and X-energy is a clear signal that nuclear energy is not merely about energy security; it is the foundational infrastructure that dictates the future of the global digital economy.

The Office of Atoms for Peace (OAP) stands ready to serve as a strong and independent pillar in safety regulation, ensuring that every energy innovation brought in to drive Thailand forward will be founded on the highest safety standards for the public and the environment sustainably.

Written by: Dr. Rungrueng Kitphati, Secretary-General, Office of Atoms for Peace, Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation (MHESI)

Special thanks for information from: Department of Nuclear Engineering, Chulalongkorn University

ร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคาซื้อระบบวัดทางรังสีประจำสถานีเฝ้าระวังภัยทางรังสี จำนวน ๓ ระบบ ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding)

กรรณิการ์ ด้วงฉุน — Tue, 20 Oct 2026 11:07:51 +0000

ร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคา ดาวน์โหลด

รายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ ดาวน์โหลด

เผยแพร่ราคากลาง ประกวดราคาซื้อระบบวัดทางรังสีประจำสถานีเฝ้าระวังภัยทางรังสี จำนวน ๓ ระบบ ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding)

กรรณิการ์ ด้วงฉุน — Tue, 20 Oct 2026 10:44:57 +0000

บก 06 ดาวน์โหลด

ราคากลาง สำหรับประกวดราคาซื้อระบบการวัดรังสีโดยตรงจากภายในร่างกาย จำนวน 1 ระบบ ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding)

ภาลินี ทองอินทร์ — Tue, 20 Oct 2026 10:27:11 +0000

ราคากลาง ดาวน์โหลด

ร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคาซื้อระบบการวัดรังสีโดยตรงจากภายในร่างกาย จำนวน 1 ระบบ ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding)

ภาลินี ทองอินทร์ — Tue, 20 Oct 2026 10:24:38 +0000

ร่างประกาศประกวดราคาซื้อฯ ดาวน์โหลด

TOR_ซื้อระบบการวัดรังสีโดยตรงจากภายในร่างกาย จำนวน 1 ระบบ ดาวน์โหลด

ปรมาณูเพื่อสันติ ร่วมพิธีวางพุ่มดอกไม้ถวายราชสักการะ “พระบิดาแห่งเทคโนโลยีของไทย” เนื่องในวันเทคโนโลยีของไทย ประจำปี 2569

สุทธิพัฒน์ ฟื้นมา — Mon, 19 Oct 2026 09:22:00 +0000

ปรมาณูเพื่อสันติ ร่วมพิธีวางพุ่มดอกไม้ถวายราชสักการะ “พระบิดาแห่งเทคโนโลยีของไทย” เนื่องในวันเทคโนโลยีของไทย ประจำปี 2569

วันที่ 19 ตุลาคม 2569 นางดารุณี พีขุนทด รองเลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) พร้อมด้วยผู้บริหาร ข้าราชการ และบุคลากร ปส. เข้าร่วมพิธีวางพุ่มดอกไม้ถวายราชสักการะพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องใน “วันเทคโนโลยีของไทย” ประจำปี 2569 ณ พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระสยามเทวมหามกุฎวิทยมหาราช (รัชกาลที่ 4) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)

การจัดพิธีดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ ในฐานะทรงเป็น “พระบิดาแห่งเทคโนโลยีของไทย” ซึ่งตรงกับวันที่ 19 ตุลาคมของทุกปี

สำหรับพระราชกรณียกิจด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ ทรงให้ความสำคัญกับการนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและแก้ไขปัญหาให้แก่ประชาชน อันเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน และเป็นแรงบันดาลใจให้บุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมร่วมกันสานต่อพระราชปณิธาน

ทั้งนี้ การเข้าร่วมพิธีของ ปส. สะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการน้อมนำพระราชดำริด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติราชการ โดยเฉพาะการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านนิวเคลียร์และรังสี เพื่อสนับสนุนการใช้ประโยชน์อย่างปลอดภัย เกิดประโยชน์ต่อประชาชนและประเทศชาติ ตลอดจนร่วมขับเคลื่อนภารกิจด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศให้ก้าวหน้าอย่างมั่นคงและยั่งยืน

ถอดบทเรียน 60 ปี โครงการนิวเคลียร์บังกลาเทศ: วิสัยทัศน์การกำกับดูแลและข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อความมั่นคงทางพลังงานของประเทศไทย โดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

สุทธิพัฒน์ ฟื้นมา — Mon, 19 Oct 2026 08:50:17 +0000

ถอดบทเรียน 60 ปี โครงการนิวเคลียร์บังกลาเทศ: วิสัยทัศน์การกำกับดูแลและข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อความมั่นคงทางพลังงานของประเทศไทย โดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

กรณีศึกษาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ Rooppur ของบังกลาเทศ ถือเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนว่าประเทศกำลังพัฒนาสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดด้านเงินทุน เทคโนโลยี และความผันผวนทางการเมือง เพื่อผลักดันโครงการโครงสร้างพื้นฐานระดับเมกะโปรเจกต์ได้สำเร็จ

สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทย ได้วิเคราะห์เส้นทางการพัฒนาที่ยาวนานกว่า 60 ปีของบังกลาเทศ เพื่อถอดบทเรียนเชิงยุทธศาสตร์ นำมาประยุกต์ใช้ในการเตรียมความพร้อมด้านการกำกับดูแล และจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายที่เป็นประโยชน์สูงสุดต่อประเทศไทย

ยุทธศาสตร์ชาติและความต่อเนื่องของนโยบายเหนือความผันผวนทางการเมือง จุดเริ่มต้นของ Rooppur ไม่ได้เกิดจากเพียงความต้องการไฟฟ้า แต่เป็นวาระแห่งชาติเพื่อรองรับประชากรกว่า 170 ล้านคน และขับเคลื่อนอุตสาหกรรมสิ่งทอที่เป็นเส้นเลือดใหญ่ของเศรษฐกิจ บังกลาเทศตระหนักถึงความเสี่ยงจากการพึ่งพาก๊าซธรรมชาติและเชื้อเพลิงฟอสซิล จึงเริ่มแนวคิดนี้..

ตั้งแต่ปี 1961 ผ่านการได้รับเอกราชในปี 1971 และฟูมฟักจนเกิดแผนปฏิบัติการในปี 2001 ก่อนที่รัฐบาลจะผลักดันอย่างจริงจังในปี 2009–2010 นำไปสู่การลงนามความร่วมมือกับรัสเซียในปี 2011 ทำสัญญาก่อสร้างในปี 2015 และเริ่มสร้างเครื่องปฏิกรณ์หน่วยที่ 1 ในปี 2017

สิ่งที่น่าสนใจในมุมมองเชิงสถาบันคือ โครงการนี้สามารถอยู่รอดได้ท่ามกลางพายุการเมือง เมื่อ Sheikh Hasina ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนสิงหาคม 2024 รัฐบาลรักษาการของ Muhammad Yunus ยังคงสานต่องาน และส่งมอบวาระนี้ให้แก่รัฐบาล Bangladesh Nationalist Party (BNP) ที่เข้ารับตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ 2026

บทเรียนนี้ชี้ให้เห็นว่า กลไกและพันธสัญญาระยะยาวของรัฐมีความสำคัญยิ่งกว่าวาระของรัฐบาลชุดใดชุดหนึ่ง แม้จะมีความล่าช้าหรือสะดุดลงบ้าง แต่เป้าหมายหลักของประเทศยังคงเดินหน้าต่อไปได้

ยุทธศาสตร์ความร่วมมือระหว่างประเทศและการบริหารความเสี่ยงด้านการลงทุน การสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แห่งแรกต้องอาศัยกลไกทางการเงินที่มหาศาล บังกลาเทศเลือกใช้โมเดลความร่วมมือกับรัฐบาลรัสเซีย (Rosatom) โดยมีมูลค่าสัญญาหลัก 12,650 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งรัสเซียสนับสนุนเงินกู้ภาครัฐถึง 90% แนวทางนี้ช่วยปลดล็อกข้อจำกัดด้านเงินทุนเริ่มต้นและเทคโนโลยีให้แก่ประเทศกำลังพัฒนา

อย่างไรก็ตาม ในมิติการกำกับดูแลและเศรษฐศาสตร์ ปส. มองว่ารูปแบบนี้แฝงมาด้วยความท้าทาย ทั้งภาระหนี้ผูกพันระยะยาว ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน และผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ เช่น สงครามรัสเซีย–ยูเครน ที่ส่งผลกระทบต่อระบบการชำระเงินระหว่างประเทศ จนทำให้ในเดือนมกราคม 2026 บังกลาเทศต้องอนุมัติงบประมาณโครงการเพิ่มอีกประมาณ 255,920 ล้านตากา และขยายกรอบเวลาออกไป การพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างชาติจึงต้องดำเนินควบคู่ไปกับการสร้างความเข้มแข็งภายในประเทศอย่างสมดุล

มาตรฐานเทคโนโลยีขั้นสูงและหมุดหมายความปลอดภัย Rooppur เลือกใช้เทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์น้ำอัดความดัน (PWR) รุ่น VVER-1200 Generation III+ จำนวน 2 หน่วย รวมกำลังผลิต 2,400 MWe (กำลังความร้อน 3,212 MWth ต่อหน่วย)

เทคโนโลยีนี้ออกแบบวงจรปฐมภูมิให้มีความดันสูงเพื่อป้องกันการเดือด และติดตั้งระบบความปลอดภัยขั้นสูงเพื่อรองรับอุบัติเหตุรุนแรง เช่น Core Catcher สำหรับรองรับวัสดุแกนปฏิกรณ์หลอมเหลว ในเดือนตุลาคม 2026 เครื่องปฏิกรณ์หน่วยที่ 1 ได้ก้าวเข้าสู่ภาวะวิกฤตครั้งแรก (First Criticality) ซึ่งปฏิกิริยาลูกโซ่ฟิชชันสามารถดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่องและควบคุมได้ แม้จะเป็นความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ แต่ในมุมมองของหน่วยงานกำกับดูแล นี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการทดสอบระบบการเพิ่มกำลังผลิต และการประเมินความปลอดภัยอย่างเข้มข้นก่อนที่จะเชื่อมต่อเข้าสู่สายส่งเชิงพาณิชย์

การยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านการกำกับดูแลและกำลังคน การนำเข้าเทคโนโลยีสำเร็จรูปไม่สามารถทดแทนความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยของประเทศเจ้าบ้านได้ บังกลาเทศต้องเร่งสร้างขีดความสามารถของคณะกรรมาธิการพลังงานปรมาณูแห่งบังกลาเทศ (BAEC) ในฐานะผู้ดำเนินการ และองค์การกำกับดูแลพลังงานปรมาณูแห่งบังกลาเทศ (BAERA) ในฐานะผู้กำกับดูแลอิสระ โดยได้รับการสนับสนุนจากทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA)

การเตรียมพร้อมบุคลากรด้านวิศวกรรมระบบ การวิเคราะห์ความปลอดภัย และการจัดการเชื้อเพลิงใช้แล้ว คือหัวใจสำคัญที่ทำให้การเดินเครื่องปลอดภัยอย่างยั่งยืน

ข้อเสนอเชิงนโยบายต่อรัฐบาลและผู้บริหารระดับสูงของประเทศไทย

หากประเทศไทยพิจารณาบรรจุพลังงานนิวเคลียร์หรือเทคโนโลยี SMR เข้าสู่แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP) เพื่อความมั่นคงทางพลังงานและการลดคาร์บอน สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ขอเสนอแนวทางเชิงยุทธศาสตร์เพื่อการบูรณาการความพร้อมของประเทศ ดังนี้:

• สร้างพันธสัญญาเชิงนโยบายระยะยาว (Bipartisan Energy Policy):

• รัฐบาลควรผลักดันให้โครงการพลังงานนิวเคลียร์เป็นวาระแห่งชาติที่ได้รับการเห็นชอบร่วมกันจากทุกภาคส่วนการเมือง เพื่อสร้างกลไกทางกฎหมายและงบประมาณที่ต่อเนื่อง ป้องกันการหยุดชะงักเมื่อมีการเปลี่ยนผ่านรัฐบาล

• ออกแบบโครงสร้างทางการเงินและบริหารความเสี่ยงอย่างรัดกุม: วางแผนจัดหาแหล่งเงินทุนที่หลากหลาย ลดการพึ่งพาผู้ขาย (Vendor) เพียงรายเดียว ประเมินความคุ้มค่าตลอดอายุโครงการ (Lifecycle Cost) ตั้งแต่การก่อสร้าง การเดินเครื่อง ไปจนถึงค่าใช้จ่ายในการจัดการกากกัมมันตรังสีและการรื้อถอน (Decommissioning)

• เร่งเสริมความแข็งแกร่งให้หน่วยงานกำกับดูแล (Regulatory Empowerment):

• รัฐบาลต้องสนับสนุนทรัพยากรให้ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) มีความเป็นอิสระและมีความพร้อมสูงสุดทั้งด้านกฎหมายและผู้ตรวจการนิวเคลียร์ที่มีความเชี่ยวชาญระดับสากล ก่อนที่จะริเริ่มโครงการก่อสร้างใดๆ

• ยกระดับการผลิตบุคลากรชั้นสูง (Human Capacity Building):

• บูรณาการความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัย เพื่อผลิตวิศวกรนิวเคลียร์ นักฟิสิกส์การแพทย์ และผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางรังสี ให้เพียงพอต่อความต้องการของระบบนิเวศอุตสาหกรรมนิวเคลียร์ในอีก 10-20 ปีข้างหน้า

• สื่อสารความเสี่ยงด้วยความโปร่งใส (Public Trust & Transparency):

• ความสำเร็จของโครงการนิวเคลียร์ขึ้นอยู่กับการยอมรับของสังคม ภาครัฐต้องสื่อสารข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และมาตรการความปลอดภัยอย่างตรงไปตรงมา เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในทุกกระบวนการตัดสินใจที่สำคัญ

กรณีศึกษาของบังกลาเทศเป็นประจักษ์พยานว่า โครงการพลังงานนิวเคลียร์เป็นมากกว่างานวิศวกรรม แต่เป็นบททดสอบขีดความสามารถของประเทศในการหล่อหลอมเทคโนโลยี เงินทุน กฎหมาย และกำลังคนเข้าด้วยกัน สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติพร้อมเป็นกลไกหลักในการวางรากฐานการกำกับดูแลที่เข้มแข็ง เพื่อเป็นหลักประกันว่าทุกย่างก้าวของการพัฒนาพลังงานสะอาดในประเทศไทย จะตั้งอยู่บนมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดและสร้างประโยชน์ที่ยั่งยืนแก่ประชาชนอย่างแท้จริง

บทความนี้เขียนโดย…

ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…

เอกสารอ้างอิง

1. International Atomic Energy Agency (IAEA), Country Nuclear Power Profile: Bangladesh

2. World Nuclear Association, Nuclear Power in Bangladesh

3. Rooppur Nuclear Power Plant Project — ข้อมูลและพัฒนาการของโครงการ

บทความนี้เผยแพร่ เว็บไซต์ และ Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/1DwBSHapgq/๑

Extracting Lessons from Bangladesh’s 60-Year Nuclear Journey: Regulatory Vision and Policy Recommendations for Thailand’s Energy Security by the Office of Atoms for Peace

The case study of Bangladesh’s Rooppur Nuclear Power Plant is a clear reflection that developing countries can successfully overcome limitations in funding, technology, and political volatility to push forward mega-infrastructure projects.

The Office of Atoms for Peace (OAP), as Thailand’s national nuclear and radiation safety regulatory authority, has analyzed Bangladesh’s 60-year developmental path. This analysis serves to extract strategic lessons to be applied in preparing our regulatory framework and formulating policy recommendations that will maximize benefits for Thailand.

National Strategy and Policy Continuity Beyond Political Volatility The inception of Rooppur was not solely driven by electricity demand, but was a national agenda to support a population of over 170 million and drive the textile industry, the country’s economic lifeblood. Recognizing the risks of relying on natural gas and fossil fuels, Bangladesh initiated this concept starting in 1961, through its independence in 1971, and nurtured it until the formulation of an action plan in 2001. The government seriously accelerated the push in 2009–2010, leading to the signing of a cooperation agreement with Russia in 2011, the construction contract in 2015, and the commencement of construction for reactor Unit 1 in 2017.

What is fascinating from an institutional perspective is that this project survived political storms. When Sheikh Hasina resigned as Prime Minister in August 2024, the interim government under Muhammad Yunus continued the work, later handing the agenda over to the Bangladesh Nationalist Party (BNP) government that took office in February 2026.

This lesson indicates that long-term state mechanisms and commitments are far more crucial than the term of any single government. Despite delays or stumbling blocks, the country’s primary goal continued to move forward.

International Cooperation Strategy and Investment Risk Management Building the first nuclear power plant requires massive financial mechanisms. Bangladesh opted for a cooperation model with the Russian government (Rosatom), with a main contract value of $12.65 billion, of which Russia provided a state loan covering 90%. This approach helped unlock initial capital and technology constraints for a developing nation.

However, from regulatory and economic standpoints, OAP observes that this model harbors challenges, including long-term debt obligations, exchange rate risks, and geopolitical impacts. For instance, the Russia-Ukraine war disrupted the international payment system, leading Bangladesh to approve an additional project budget of approximately 255.92 billion Taka and extend the timeframe in January 2026. Thus, reliance on foreign technology must be balanced with building robust domestic capabilities.

Advanced Technology Standards and Safety Milestones Rooppur selected two VVER-1200 Generation III+ Pressurized Water Reactors (PWR), with a total generating capacity of 2,400 MWe (thermal capacity of 3,212 MWth per unit).

This technology is designed with a high-pressure primary circuit to prevent boiling and incorporates advanced safety systems to handle severe accidents, such as a Core Catcher to contain molten reactor core materials.

In October 2026, reactor Unit 1 achieved First Criticality, meaning the nuclear fission chain reaction became self-sustaining and controllable. While this is a monumental success, from the regulator’s perspective, it is merely the beginning. Extensive system testing, power escalation, and rigorous safety evaluations are required before connecting to the commercial grid.

Elevating Regulatory Infrastructure and Manpower Importing turnkey technology cannot substitute the host country’s responsibility for safety. Bangladesh had to rapidly build the capacity of the Bangladesh Atomic Energy Commission (BAEC) as the operator and the Bangladesh Atomic Energy Regulatory Authority (BAERA) as the independent regulator, supported by the International Atomic Energy Agency (IAEA).

Preparing personnel in systems engineering, safety analysis, and spent fuel management is the core element that ensures sustainable and safe operations.

Policy Recommendations for the Government and Top Executives of Thailand

Should Thailand consider incorporating nuclear energy or SMR technology into its Power Development Plan (PDP) for energy security and carbon reduction, the Office of Atoms for Peace (OAP) proposes the following strategic guidelines to integrate national readiness:

• Establish a Long-Term Policy Commitment (Bipartisan Energy Policy):

• The government should elevate the nuclear energy project to a national agenda endorsed by all political sectors. This will create continuous legal and budgetary mechanisms, preventing disruptions during government transitions.

• Design Robust Financial Structures and Risk Management: Plan for diverse funding sources to reduce reliance on a single vendor. Evaluate the Lifecycle Cost—from construction and operation to radioactive waste management and decommissioning.

• Accelerate Regulatory Empowerment:

• The government must provide resources to ensure the Office of Atoms for Peace (OAP) possesses maximum independence and readiness, both legally and with internationally proficient nuclear inspectors, before initiating any construction project.

• Elevate Human Capacity Building:

• Integrate collaboration with universities and research institutes to produce sufficient nuclear engineers, medical physicists, and radiation safety experts to meet the demands of the nuclear industrial ecosystem over the next 10-20 years.

• Communicate Risks with Public Trust & Transparency:

• The success of a nuclear project depends on societal acceptance. The state must communicate scientific data, economics, and safety measures straightforwardly, allowing the public to participate in all key decision-making processes.

The Bangladesh case study is a testament that a nuclear power project is more than an engineering feat; it is a test of a nation’s ability to forge technology, capital, law, and human resources together. The Office of Atoms for Peace stands ready as the primary mechanism to lay down a robust regulatory foundation, guaranteeing that every step of clean energy development in Thailand rests on the highest safety standards and creates genuinely sustainable benefits for the public.

Written by: Dr. Rungrueng Kitphati, Secretary-General, Office of Atoms for Peace, Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation (MHESI)

Special thanks for information from: Department of Nuclear Engineering, Chulalongkorn University

References

1. International Atomic Energy Agency (IAEA), Country Nuclear Power Profile: Bangladesh

2. World Nuclear Association, Nuclear Power in Bangladesh

3. Rooppur Nuclear Power Plant Project — Project Data and Development