ปส. ร่วมยินดีความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์: สหรัฐฯ ติดตั้งสถานีตรวจวัดคลื่นอินฟราซาวด์ ณ ทวีปแอนตาร์กติกา เติมเต็มเครือข่ายเฝ้าระวังการทดลองนิวเคลียร์ทั่วโลก

                    ปส. ขอร่วมแจ้งข่าวสารความสำเร็จครั้งสำคัญระดับโลก เมื่อสหรัฐอเมริกาได้ดำเนินการติดตั้งสถานีตรวจวัดคลื่นอินฟราซาวด์ (Infrasound Station) รหัส IS54 ณ สถานีวิจัยพาล์มเมอร์ (Palmer Station) ทวีปแอนตาร์กติกา เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

                    การติดตั้งครั้งนี้ถือเป็นความสำเร็จขั้นสุดท้ายในการเติมเต็มเครือข่ายสถานีเฝ้าระวังของสหรัฐฯ ภายใต้ ระบบเฝ้าระวังระหว่างประเทศ (International Monitoring System – IMS) ซึ่งจะช่วยยกระดับขีดความสามารถขององค์การสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ (CTBTO) ในการตรวจจับการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ได้อย่างครอบคลุม แม้ในภูมิภาคที่ห่างไกลและท้าทายที่สุดของโลก

                    หมุดหมายสำคัญ ณ สุดขอบโลก

                    สถานี IS54 ตั้งอยู่บนเกาะ Anvers ในคาบสมุทรแอนตาร์กติก ถือเป็นสถานีอินฟราซาวด์แห่งสุดท้ายจาก 4 แห่งที่กำหนดไว้สำหรับทวีปนี้ เมื่อเครือข่ายนี้ทำงานร่วมกับสถานีตรวจวัดกัมมันตรังสี RN73 และสถานีตรวจวัดความสั่นสะเทือน (Auxiliary Seismic Station) AS106 ที่มีอยู่เดิม จะสร้างตาข่ายการเฝ้าระวังที่รัดกุมยิ่งขึ้น

                    การก่อสร้างสถานีในแอนตาร์กติกา ซึ่งได้รับการขนานนามว่าเป็นทวีปที่หนาวเย็น แห้งแล้ง และมีลมกระโชกแรงที่สุดในโลกนั้น เรียกร้องทั้งความแม่นยำทางวิศวกรรมและไหวพริบด้านโลจิสติกส์ขั้นสูง ความสำเร็จในครั้งนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นชัยชนะด้านความมั่นคง แต่ยังเป็นความสำเร็จทางวิศวกรรมของมวลมนุษยชาติ

                    ความท้าทายเหนือจินตนาการ: ภารกิจข้ามช่องแคบเดรก

                    การขนส่งอุปกรณ์น้ำหนักกว่า 30,000 ปอนด์จากซีกโลกเหนือสู่แอนตาร์กติกา จำเป็นต้องใช้วิธีการที่นอกกรอบ ภารกิจนี้สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการใช้เรือใบความยาว 24 เมตร “Pelagic 77 Amundsen” ในการขนส่งอุปกรณ์และทีมงาน ซึ่งถือเป็นครั้งแรกของการใช้เรือใบในภารกิจติดตั้งสถานีของ CTBTO

                    ทีมวิศวกรจากศูนย์เทคนิควิลสันอะแลสกา (WATC) แห่งมหาวิทยาลัยอะแลสกา แฟร์แบงก์ส และผู้เชี่ยวชาญจาก CTBTO ต้องเผชิญกับบททดสอบทางธรรมชาติอย่างหนักหน่วง:

                    • การข้ามช่องแคบเดรก (Drake Passage): น่านน้ำที่ขึ้นชื่อเรื่องความแปรปรวนของสภาพอากาศและคลื่นลมที่รุนแรงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ทีมงานต้องรับมือกับลมกระโชกแรงกว่า 40 นอต พายุหิมะ และละอองน้ำเย็นจัด พร้อมกับการเฝ้าระวังภูเขาน้ำแข็งตลอดเส้นทาง

                    • การขนส่งด้วยแรงงานคน: เมื่อถึงสถานีพาล์มเมอร์ อุปกรณ์ทั้งหมดรวมถึงแบตเตอรี่น้ำหนักกว่า 700 กิโลกรัม โครงสร้างนิรภัย และเซนเซอร์ ต้องถูกลำเลียงด้วยมือข้ามสภาพภูมิประเทศที่ขรุขระ เพื่อนำไปติดตั้งในจุดที่กำหนดทั้ง 4 องค์ประกอบของสถานี

                    • สภาพอากาศที่บีบคั้น: การทำงานต้องแข่งกับเวลาและสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยต้องปรับพื้นที่หินให้ราบเรียบ วางระบบลดเสียงรบกวนจากลม และเชื่อมต่อระบบพลังงานและการสื่อสารให้เสร็จสิ้นก่อนที่ธรรมชาติจะไม่อำนวย

                    เทคโนโลยีอินฟราซาวด์: เฝ้าฟังเสียงของพลวัตโลก

                    เทคโนโลยีการตรวจวัดคลื่นอินฟราซาวด์ (Infrasound) เป็น 1 ใน 4 เทคโนโลยีเสาหลักของระบบ IMS (ร่วมกับการตรวจวัดความสั่นสะเทือน คลื่นเสียงใต้น้ำ และกัมมันตรังสี) ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งยวด:

                    • การแยกแยะภัยคุกคาม: ช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญสามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่าง “การระเบิดจากการทดลองอาวุธนิวเคลียร์” ออกจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว สึนามิ หรืออุกกาบาต

                    • ประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์พลเรือน: ข้อมูลจาก IS54 ยังสามารถจับเสียงการแตกหักของธารน้ำแข็งขนาดใหญ่ (Calving events) ซึ่งเป็นข้อมูลล้ำค่าสำหรับการศึกษาวิจัยด้านพลศาสตร์ชั้นบรรยากาศ กิจกรรมของธารน้ำแข็ง และการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลก

                    ก้าวต่อไปของเครือข่ายความมั่นคงระดับโลก

                    ปัจจุบัน สหรัฐอเมริการับผิดชอบดูแลสถานี IMS ที่ผ่านการรับรองแล้วถึง 37 แห่ง โดยสถานี IS54 จะเป็นสถานีลำดับที่ 38 และเป็นสถานีสุดท้ายในส่วนที่สหรัฐฯ รับผิดชอบ ซึ่งเป็นสัดส่วนที่ใหญ่ที่สุดของเครือข่าย IMS ทั่วโลกที่มีเป้าหมายรวมทั้งสิ้น 337 สถานี

                    ขณะนี้ สถานี IS54 ได้เริ่มส่งข้อมูลตรงไปยังศูนย์ข้อมูลระหว่างประเทศ (International Data Centre – IDC) ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ถือเป็นการประกาศความพร้อมใช้งานอย่างเป็นทางการหลังจากการพิกัดตำแหน่งถูกกำหนดไว้เมื่อเกือบ 3 ทศวรรษที่แล้ว

                     สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ขอแสดงความชื่นชมต่อความทุ่มเทของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ทั้งทีมวิศวกร ลูกเรือ และหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ ความสำเร็จของสถานี IS54 เป็นเครื่องพิสูจน์ว่า ไม่ว่าภูมิประเทศจะห่างไกลหรือท้าทายเพียงใด ประชาคมโลกก็จะไม่หยุดยั้งที่จะพัฒนาระบบเฝ้าระวังเพื่อปกป้องโลกใบนี้จากการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ ปส. ในฐานะตัวแทนของประเทศไทย จะยังคงมุ่งมั่นทำหน้าที่ในเครือข่าย IMS อย่างเข้มแข็ง เพื่อร่วมสร้างสรรค์โลกที่ปลอดภัยและปราศจากภัยคุกคามทางนิวเคลียร์อย่างยั่งยืนต่อไป

                     บทบาทของประเทศไทย และความร่วมมือกับ CTBTO

                     ในฐานะศูนย์ข้อมูลแห่งชาติ (National Data Centre – NDC) ของประเทศไทย ปส. ได้ทำงานร่วมกับ CTBTO อย่างใกล้ชิดมาโดยตลอด เพื่อสนับสนุนกลไกการเฝ้าระวังและตรวจจับการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ทั่วโลก ประเทศไทยภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่าย IMS ที่ทรงประสิทธิภาพนี้ ผ่านการบริหารจัดการ สถานีตรวจวัดความสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว (Primary Seismic Station: PS41) ที่จังหวัดเชียงใหม่ และ สถานีตรวจวัดอนุภาคนิวไคลด์กัมมันตรังสี (Radionuclide Station: RN65) ที่นครปฐม ซึ่งข้อมูลจากสถานีของไทยได้ถูกส่งเชื่อมโยงเข้าสู่ระบบฐานข้อมูลสากล เพื่อร่วมเป็น “หูและตา” ให้กับประชาคมโลก

                      ความสำเร็จของสถานี IS54 ณ ขั้วโลกใต้ในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความร่วมมือไร้พรมแดนของนานาประเทศ ทั้งในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และความมุ่งมั่นทางการเมือง ปส. จะยังคงยืนหยัดเคียงข้าง CTBTO และประเทศสมาชิกในการขับเคลื่อนภารกิจตรวจสอบการทดลองอาวุธนิวเคลียร์อย่างเข้มแข็งต่อไป เพื่อเป้าหมายสูงสุดร่วมกัน นั่นคือ “การสร้างสรรค์โลกที่ปลอดภัยและปราศจากอาวุธนิวเคลียร์อย่างแท้จริง”

ขอบคุณข้อมูล https://www.facebook.com/share/p/1DosrPKaHG/?mibextid=wwXIfr

ขอบคุณข้อมูลจาก เบื้องหลังการติดตั้งสถานี IS54 สุดท้าทายนี้ ได้ที่: https://ctbto.info/IS54

บทความนี้เผยแพร่บนเว็บไซต์ www.oap.go.th และ Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/1DkoqD5fPY/?mibextid=wwXIfr