เบื่อและเครียดไหมครับที่ทุกๆ ปีพอถึงหน้าหนาวทีไร เราต้องมานั่งลุ้นค่าฝุ่น PM 2.5 ซื้อหน้ากากอนามัยตุนไว้ กักตัวในบ้านเปิดเครื่องฟอกอากาศ? การแก้ปัญหาแบบนี้คือการตั้งรับที่ปลายเหตุครับ เพราะตราบใดที่ประเทศเรายังต้อง “เผา” ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ และน้ำมันดีเซล เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ต้นตอของควันดำและฝุ่นพิษก็ยังคงลอยวนอยู่เหนือหัวพวกเรา!
แต่วันนี้ ประเทศไทยจะไม่ยอมจำนนต่อฝุ่นพิษอีกต่อไป! ภายใต้การนำทัพของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ท่านได้ประกาศลั่นกลองรบ ดันนโยบาย “Innovation Power Up” พลิกโฉมไทยจาก “ผู้ซื้อ” สู่ “ผู้สร้างนวัตกรรม”
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวง อว. ได้ชี้เป้าอย่างชัดเจนว่า “เทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) คืออาวุธลับที่จะเข้ามาดับเครื่องยนต์ผลิตฝุ่นพิษของประเทศ และแก้ปัญหา PM 2.5 อย่างเป็นรูปธรรมที่สุด!”
เคล็ดลับของพลังงานนิวเคลียร์คือ มันผลิตความร้อนมหาศาลจากการแตกตัวของอะตอม (ปฏิกิริยาฟิชชัน) โดย “ไม่มีการเผาไหม้เลยแม้แต่นิดเดียว” (Zero Combustion) จึงไม่มีการพ่นฝุ่น PM 2.5, ก๊าซไข่เน่า (SO2) หรือก๊าซเรือนกระจกใดๆ ออกสู่ชั้นบรรยากาศตลอดอายุการใช้งาน! ลองจินตนาการดูสิครับว่า ถ้าเรายกเอา SMR ไปตั้งแทนที่หม้อต้มไอน้ำยักษ์ที่ใช้ถ่านหินในนิคมอุตสาหกรรม ควันดำจากปล่องโรงงานจะหายวับไปในพริบตา!
และเพื่อสานต่อนโยบายของ ศ.ดร.ยศชนัน ในบทบาทประธานคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวง อว. ได้เตรียม “แผนบูรณาการข้ามเทคโนโลยี” เพื่อล้างบางฝุ่นพิษ ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ดังนี้ครับ
ก่อนที่โรงไฟฟ้าจะสร้างเสร็จ เราต้องใช้เทคโนโลยีนำทางเตรียมพื้นที่ให้เป๊ะที่สุด:
* AI และดาวเทียมสแกนหาตัวการ (AI-Driven Siting): สอดรับนโยบายอธิปไตยทางอวกาศของ อว. เราจะใช้ปัญญาประดิษฐ์และดาวเทียมสัญชาติไทย สแกนดูเลยว่า “นิคมอุตสาหกรรมไหนปล่อยฝุ่น PM 2.5 ดุเดือดที่สุด” เพื่อล็อกเป้าหมายเตรียมนำ SMR ไปตั้งเสียบแทนโรงไฟฟ้าฟอสซิลเดิม (Repurposing) แก้ปัญหาได้ตรงจุดสุดๆ!
* โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid): อัปเกรดสายส่งไฟฟ้าให้ฉลาดขึ้น เพื่อผสมผสานพลังงานแสงอาทิตย์เข้ากับแบตเตอรี่ เป็นการซ้อมระบบให้ฟิตปั๋ง เตรียมรับ SMR ที่จะมาเป็น “พลังงานฐานที่สะอาดและเสถียร” ตลอด 24 ชั่วโมง
เมื่อ SMR เริ่มจ่ายไฟ (ตามกรอบแผน PDP 2026) ประเทศไทยจะล้ำหน้าไปอีกขั้น:
* กองทัพรถบรรทุก “ไฮโดรเจนสีชมพู” (Pink Hydrogen Fleet): รู้หรือไม่? รถบรรทุกดีเซลคือตัวการหลักของ PM 2.5 บนถนน! นโยบายท่านรองนายกฯ มุ่งนำความร้อนสูงปรี๊ดจาก SMR ไปแยกน้ำเพื่อผลิต “ไฮโดรเจนสีชมพู” ต้นทุนต่ำป้อนให้รถบรรทุกและรถไฟเซลล์เชื้อเพลิง เปลี่ยนควันดำควันเหม็นให้กลายเป็นแค่ “ไอน้ำ” บริสุทธิ์!
* คู่หูดูโอ้ นิวเคลียร์-โซลาร์ (Nuclear-Renewable Hybrid): SMR จะทำงานเข้าขากับโซลาร์เซลล์แบบไร้รอยต่อ ตอนกลางวันแดดเปรี้ยง SMR จะลดการจ่ายไฟแล้วเอาความร้อนไปทำน้ำจืด แต่พอกลางคืนแดดหมด SMR ก็เร่งเครื่องจ่ายไฟทันที ทำให้เราไม่ต้องง้อโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติมาเดินเครื่องพ่นมลพิษสำรองไฟอีกต่อไป
* เครื่องฟอกอากาศไซส์ยักษ์ระดับประเทศ (Direct Air Capture): เทคโนโลยีดูดซับคาร์บอนและฝุ่นจากอากาศโดยตรงนั้นกินไฟมหาศาล การใช้ SMR จ่ายไฟให้เครื่องนี้ จะเปลี่ยนประเทศไทยให้กลายเป็นเครื่องฟอกอากาศขนาดยักษ์ที่ยั่งยืนสุดๆ!
เพื่อให้ฝันนี้เป็นจริง สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ขอเสนอ 3 นโยบายสำคัญ และจะขับเคลื่อนผ่านคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ และสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม เพื่อเสนอต่อคณะคณะรัฐมนตรีต่อไป:
* ยุทธศาสตร์ “เปลี่ยนผ่านเพื่อฟ้าใส” (Repurposing for Clean Air): รัฐต้องใช้ AI ประเมินพื้นที่โรงไฟฟ้าถ่านหินเดิมที่หมดอายุ เพื่อเปลี่ยนเป็นพื้นที่ตั้ง SMR ซึ่งจะช่วยประหยัดค่าสายส่งมหาศาล แถมยังลดฝุ่นพิษในชุมชนอุตสาหกรรมได้แบบถอนรากถอนโคน
* ขยายเป้าหมาย “นิวเคลียร์เพื่ออุตสาหกรรมและไฮโดรเจน”: ต้องบรรจุลงในแผนชาติว่า SMR ไม่ได้มีไว้แค่ปั่นไฟ แต่ต้องผลิต “ไอน้ำความร้อนสูง” และ “ไฮโดรเจน” ด้วย เพื่อดึงดูดบริษัทระดับโลกที่อยากได้ฐานการผลิตพลังงานสะอาด 100%
* กำกับดูแลสุดล้ำ (Regulatory Modernization): ปส. จะอัปเกรดกฎเกณฑ์ให้ทันสมัย โดยเอาเกณฑ์ “การลดฝุ่น PM 2.5” เข้าไปรวมในการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EHIA) เพื่อรับประกันว่าเทคโนโลยีที่ดีที่สุดเท่านั้นที่จะได้ไปต่อ
เพื่อเปลี่ยนวิสัยทัศน์บนหน้ากระดาษให้กลายเป็นความจริง ปส. ได้วางกลไกการทำงานระดับประเทศที่จับต้องได้ ดังนี้:
* บูรณาการกลไกบัญชาการระดับชาติ: ผลักดันการจัดตั้งองค์กรขับเคลื่อนระดับชาติ (NEPIO) หรือกลไกเทียบเท่า ภายในปี 2570 เพื่อเป็นเจ้าภาพหลักในการประสานงานระหว่างกระทรวงพลังงาน อว. กฟผ. และหน่วยงานความมั่นคง
* ตั้งศูนย์จัดการร่วมแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service): ปส. จะจัดตั้ง “ศูนย์จัดการร่วม” ด้านการกำกับดูแลโรงไฟฟ้า SMR เพื่อบูรณาการใบอนุญาตกว่า 40 ฉบับเข้าด้วยกัน ลดความซ้ำซ้อน เร่งรัดการดำเนินงาน และสร้างความโปร่งใสให้นักลงทุน
* เปิดพื้นที่รับฟังและศูนย์ข้อมูล SMR แห่งชาติ: จัดตั้ง National SMR Knowledge Hub เพื่อชี้แจงข้อเท็จจริง หักล้างข่าวปลอม (Fact-check) พร้อมลงพื้นที่ทำ Stakeholder Mapping อย่างเป็นระบบ เพื่อรับฟังและตอบทุกข้อกังวลของชุมชนอย่างเป็นธรรม โดยไม่มุ่งเน้นแค่การโฆษณาชวนเชื่อ
* ยกระดับผู้ประกอบการไทย (Supply Chain Upgrade): เดินหน้าเตรียมความพร้อมภาคเอกชนและอุตสาหกรรมชิ้นส่วนของไทย ให้ได้ใบรับรองมาตรฐานระดับ Nuclear-grade (เช่น ASME Section III) เพื่อให้คนไทยเป็น “ผู้สร้างและรับผลประโยชน์” จากห่วงโซ่อุปทานนี้อย่างแท้จริง
บทความนี้ เขียนโดย นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
* International Atomic Energy Agency (IAEA). (2025). Nuclear Power and its Role in Air Pollution Eradication and Climate Change Mitigation.
* World Health Organization (WHO). (2024). Global Air Quality Guidelines and the Health Impacts of PM2.5 Exposure.
* กระทรวงพลังงาน. (2569). (ร่าง) แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2569-2593 (PDP 2026).
* U.S. Department of Energy (DOE). (2025). Advanced Nuclear Reactors and the Pink Hydrogen Economy: Opportunities for Decarbonizing Heavy Transport.
* International Atomic Energy Agency (IAEA). (2024). Milestones in the Development of a National Infrastructure for Nuclear Power. IAEA Nuclear Energy Series No. NG-G-3.1 (Rev. 2).
* สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) และ กฟผ. (2569). (ร่าง) แผนยุทธศาสตร์การสร้างความเข้าใจ การสื่อสาร การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และความร่วมมือด้าน SMR ของประเทศ พ.ศ. 2570–2574.
* U.S. Nuclear Regulatory Commission (NRC). (2023). 10 CFR 50.160 – Emergency Preparedness for Small Modular Reactors and Other New Technologies.
* คณะกรรมการนโยบายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ. (2568). แผนที่นำทางลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ (Thailand NDC Roadmap) สู่เป้าหมาย Carbon Neutrality.
บทความนี้เผยแพร่ เว็บไซต์ และ Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/1A466BJT8f/
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120

