ความก้าวหน้าอย่างก้าวกระโดดของปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยเฉพาะการประมวลผลโมเดลขนาดใหญ่ (Large Language Models : LLMs) และระบบ Generative AI ที่ต้องพึ่งพาหน่วยประมวลผลประสิทธิภาพสูง (CPU/GPU) ได้กลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาสำคัญที่ทำให้ความต้องการพลังงานไฟฟ้าในศูนย์ข้อมูล (Data Center) พุ่งสูงขึ้นอย่างมหาศาล ปรากฏการณ์นี้กำลังเปลี่ยนผ่านจากประเด็นด้านเทคโนโลยีไปสู่ “ความท้าทายด้านความมั่นคงทางพลังงาน” ระดับโลก
องค์การพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ระบุว่าในปี 2568 ความต้องการไฟฟ้าของ Data Center ทั่วโลกเพิ่มขึ้นถึง 17% ในปี 2568 ขณะที่ความต้องการไฟฟ้าโลกโดยรวมเพิ่มขึ้นเพียง 3% และคาดว่าการใช้ไฟฟ้าของ Data Cetner จะเพิ่มเป็นสองเท่าภายใน พ.ศ. 2573 โดยจะมีปริมาณการใช้ไฟฟ้าแตะ 945 TWh ซึ่งใกล้เคียงกับการใช้ไฟฟ้าของประเทศญี่ปุ่นทั้งประเทศ
ปัจจัยขับเคลื่อนหลัก 3 ประการ ได้แก่
(1) AI และ Cloud Computing ที่เร่งตัวหลังการเปิดตัว Generative AI ทำให้ Data Center ต้องติดตั้ง GPU จำนวนมหาศาลซึ่งกินไฟมากกว่า CPU ปกติหลายเท่า
(2) กฎหมาย Data Sovereignty ที่เข้มงวดขึ้นทั่วโลก บังคับให้ข้อมูลต้องถูกเก็บและประมวลผลในประเทศ ทำให้บริษัทข้ามชาติต้องสร้าง Data Center ในทุกภูมิภาคที่ให้บริการ และ
(3) IoT, 5G และ Edge Computing ที่ทำให้ปริมาณข้อมูลเพิ่มแบบทวีคูณ โดยอุปกรณ์ IoT คาดว่าจะเพิ่มเป็นเกือบ 30,000 ล้านเครื่องภายใน พ.ศ. 2573
ประเทศไทยตั้งเป้าเป็น Data Center Hub ของอาเซียน โดยในเดือนพฤษภาคม 2569 บีโอไอ (BOI) อนุมัติโครงการลงทุนมูลค่ารวม 1.876 ล้านล้านบาท โดย 746,000 ล้านบาทมาจากภาค Data Center ล่าสุดเมื่อพฤษภาคม 2569 อนุมัติเพิ่มอีก 958,168 ล้านบาท รวม 6 โครงการ โดย 3 โครงการเป็น Data Center มูลค่ารวม 913,000 ล้านบาท
ไทย: เป้าหมาย Data Center Hub แห่งอาเซียน
การลงทุน Data Center จากต่างประเทศในประเทศไทย
ข้อมูล ณ พฤษภาคม 2569 – รวบรวมจากข้อมูล BOI , กฟผ. และรายงานบริษัท
วิกฤตพลังงาน: กำลังผลิตพอ แต่สายส่งไม่ทัน
ประเทศไทยมีกำลังผลิตไฟฟ้ารวม 55,000 MW ขณะที่ peak demand อยู่ที่ 33,000 MW มีกำลังผลิตไฟฟ้าสำรองมากกว่า 30% จึงไม่ขาดแคลนไฟฟ้า แต่ความท้าทายสำคัญคือสายส่งและสถานีไฟฟ้าย่อยโดยเฉพาะในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) — ระบบออกแบบสำหรับโหลดอุตสาหกรรมทั่วไป ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับ Hyperscale Data Center ที่ต้องการไฟฟ้าเข้มข้นสูงในพื้นที่จำกัด คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) คาดว่า 16 Data Center ใน EEC ระหว่างปี 2569–2573 จะต้องการไฟฟ้ารวม 3,600 MW ขณะที่แผนอัปเกรดสายส่งเร่งด่วนเฟสแรกรองรับได้เพียง 1,150 MW เท่านั้น
ช่องว่างระหว่างความต้องการ Data Center ที่เคลื่อนเร็วกับการลงทุนพลังงานที่เคลื่อนช้ากำลังสร้างโอกาสให้เทคโนโลยีพลังงานทางเลือกใหม่หลายประเภท:
โอกาสของพลังงานทางเลือกใหม่
| เทคโนโลยี | บทบาทในยุค Data Center |
| SMR | Capacity Factor >92.5% ให้ไฟ 24/7 ข้อตกลง SMR สำหรับ Data Center ทั่วโลกเพิ่มจาก 25 GW เป็น 45 GW ใน 1 ปี Amazon, Microsoft, Google, Meta ลงทุนรวม >20 GW กฟผ. เริ่มศึกษาความเป็นไปได้ในไทย |
| โซลาร์ + BESS | ต้นทุนต่ำสุดในปัจจุบัน แต่ไม่เสถียร 24/7 ต้องจับคู่กับระบบกักเก็บพลังงาน PDP 2569 ตั้งเป้าโซลาร์เป็นแกนหลัก |
| ไฮโดรเจน | ไทยกำหนดเป็นเชื้อเพลิงอย่างเป็นทางการแล้ว อยู่ระหว่างพัฒนามาตรฐาน เป็นทางเลือกระยะยาว |
| CCS | ไทยร่วมกับญี่ปุ่นสำรวจศักยภาพกักเก็บคาร์บอนในอ่าวไทย ช่วยลดผลกระทบจากก๊าซธรรมชาติในช่วงเปลี่ยนผ่าน |
ในบรรดาเทคโนโลยีเหล่านี้ SMR กำลังได้รับความสนใจมากที่สุดจากอุตสาหกรรม Data Center ระดับโลก เนื่องจากเป็นพลังงานสะอาดเพียงชนิดเดียวที่สามารถให้ไฟฟ้าเสถียร (Baseload Clean Energy) ตลอด 24 ชั่วโมงในปริมาณมากได้ โดยไม่ขึ้นกับสภาพอากาศ ข้อตกลงระหว่างบริษัทเทคโนโลยีกับโครงการ SMR เพิ่มจาก 25 GW เมื่อสิ้นปี 2567 เป็น 45 GW ในปัจจุบัน สะท้อนว่าภาคเอกชนระดับโลกมองว่า SMR เป็นคำตอบเชิงโครงสร้างสำหรับพลังงานในยุค AI
สำหรับประเทศไทย แผน PDP 2569 ได้บรรจุการศึกษาความเป็นไปได้ของ SMR ไว้แล้ว โดย กฟผ. ได้รับมอบหมายให้ศึกษาพื้นที่ที่เหมาะสม แม้จะต้องใช้เวลาอย่างน้อย 10 ปี แต่การเริ่มศึกษาตั้งแต่ตอนนี้ถือเป็นจังหวะที่เหมาะสม เพราะหากสามารถเดินหน้าได้ทันกำหนด SMR จะเป็นตัวเปลี่ยนเกมที่ช่วยให้ไทยสามารถดึงดูดการลงทุน Data Center ระดับ Hyperscale ในระยะยาวได้อย่างยั่งยืน
อ้างอิง
[1] IEA (2569), Energy and AI. iea.org
[2] IEA (2569), Key Questions on Energy and AI. iea.org
[3] BOI Thailand (2569), Thailand Approves $29B Investment Wave. boi.go.th
[4] กฟผ. (2569), เพิ่มศักยภาพระบบส่งไฟฟ้าไทย รองรับ Data Center. egat.co.th
[5] Bangkok Post (2569), Egat makes B31bn investment to upgrade EEC power system.
[6] Nation Thailand (2569), Thailand’s 2.87GW Data Centre Ambition Hinges on Power Grid Overhaul.
[7] UNCTAD (2569), Data centres reshaping global investment landscape.
[8] Tilleke & Gibbins (2569), Data Center Investments under Thailand’s Updated Incentive Criteria.
