ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทย สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ขอนำเสนอความคืบหน้าที่สำคัญยิ่งในวงการนิวเคลียร์ระดับโลก ซึ่งเป็นกรณีศึกษาที่สะท้อนให้เห็นถึงมาตรฐานและขั้นตอนการกำกับดูแลความปลอดภัยของเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMR (Small Modular Reactor)
เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 คณะกรรมาธิการกำกับดูแลนิวเคลียร์แห่งสหรัฐอเมริกา (U.S. NRC) ได้ประกาศอนุมัติ ใบอนุญาตก่อสร้าง (Construction Permit: CP) ให้แก่การไฟฟ้าเทนเนสซีแวลลีย์ (Tennessee Valley Authority: TVA) สำหรับโครงการ Clinch River ในรัฐเทนเนสซี โดยโครงการดังกล่าวจะดำเนินการติดตั้งเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบน้ำเดือด (Boiling Water Reactor: BWR) รุ่น BWRX-300 ของบริษัท GE Vernova Hitachi ซึ่งมีกำลังผลิตติดตั้งประมาณ 300 เมกะวัตต์ไฟฟ้า
จากกรณีศึกษานี้ ปส. ขอเน้นย้ำประเด็นสำคัญด้านกระบวนการอนุญาตและกำกับดูแล (Licensing Process) ที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษา ดังนี้:
• กระบวนการประเมินที่รวดเร็วและรัดกุม: U.S. NRC ใช้เวลาพิจารณาคำขอใบอนุญาตก่อสร้างประมาณ 14 เดือน (เริ่มกระบวนการในเดือนกรกฎาคม 2568) ซึ่งสามารถดำเนินการได้แล้วเสร็จเร็วกว่ากำหนดการเดิมถึง 4 เดือน สะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพของการประเมินความปลอดภัยและการเตรียมเอกสารด้านเทคนิคที่ครบถ้วน
• ความสำคัญของการอนุญาตเตรียมพื้นที่ล่วงหน้า (Early Site Permit: ESP): ก่อนการขอใบอนุญาตก่อสร้าง TVA ได้ดำเนินการขอใบอนุญาต ESP สำหรับพื้นที่ Clinch River มาตั้งแต่ปี 2562 ซึ่งเป็นขั้นตอนเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญในการประเมินความเหมาะสมของสถานที่ตั้งด้านความปลอดภัยและผลกระทบสิ่งแวดล้อมก่อนเริ่มโครงการจริง
• การกำกับดูแลความปลอดภัยแบบเป็นลำดับขั้น: การได้รับใบอนุญาตก่อสร้างไม่ได้หมายความว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์จะสามารถเริ่มเดินเครื่องได้ทันทีเมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ ภายใต้มาตรฐานการกำกับดูแล ผู้ประกอบการยังคงต้องดำเนินการยื่นขอใบอนุญาตเดินเครื่อง (Operating License: OL) จากหน่วยงานกำกับดูแล ซึ่งต้องผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยอย่างเข้มงวดอีกขั้นตอนหนึ่ง ก่อนที่จะสามารถดำเนินการบรรจุเชื้อเพลิงและเริ่มเดินเครื่องจริงได้
กรณีโครงการ Clinch River นับเป็นต้นแบบที่ชัดเจนของวงจรการกำกับดูแล SMR ตั้งแต่จุดเริ่มต้นจนถึงการใช้งานจริง ประกอบด้วยขั้นตอน: การเลือกพื้นที่ (Site Selection) → ใบอนุญาตเตรียมพื้นที่ (ESP) → ใบอนุญาตก่อสร้าง (CP) → ใบอนุญาตเดินเครื่อง (OL) → การเดินเครื่อง (Operation)
บทเรียนจากกรณีนี้ตอกย้ำหลักการที่ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ยึดมั่นเสมอมาว่า การบูรณาการเทคโนโลยีนิวเคลียร์ขั้นสูงมาใช้ประโยชน์นั้น จำเป็นต้องมีการเตรียมความพร้อมอย่างรอบด้าน ทั้งในมิติของเทคโนโลยี ความเหมาะสมของพื้นที่ และที่สำคัญที่สุดคือ “การมีโครงสร้างกฎหมาย กฎระเบียบ และกระบวนการกำกับดูแลความปลอดภัยที่เข้มแข็ง” เพื่อสร้างความมั่นใจสูงสุดต่อความปลอดภัยของประชาชนและสิ่งแวดล้อม
ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…https://www.facebook.com/share/p/19chi7Z9Kt/?mibextid=wwXIfr
บทความนี้เขียนโดย…
นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
อ้างอิงข้อมูล: U.S. Nuclear Regulatory Commission (NRC), News Release 26-079, ประจำวันที่ 29 กันยายน 2569
บทความนี้เผยแพร่ เว็บไซต์ www.oap.go.th และ Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1773572434159674&id=100045208037725
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120
