สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ในฐานะหน่วยงานหลักในการกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศ ขอรายงานความก้าวหน้าล่าสุดในวงการเทคโนโลยีนิวเคลียร์ระดับโลก เมื่อบริษัท Terrestrial Energy ได้เสนอแนวทางใหม่ในการพิจารณาใบอนุญาตก่อสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) ต่อคณะกรรมการกำกับดูแลนิวเคลียร์สหรัฐฯ (U.S. NRC) ซึ่งถือเป็นประเด็นที่หน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลกกำลังจับตามอง
เทคโนโลยี IMSR ในมุมมองด้านวิศวกรรมและความปลอดภัย
Terrestrial Energy เป็นผู้พัฒนาเทคโนโลยี Integral Molten Salt Reactor (IMSR) ซึ่งเป็นเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ยุคที่ 4 (Generation IV) ในกลุ่ม Molten Salt Reactor (MSR) โดยมีพารามิเตอร์การออกแบบเชิงวิศวกรรมที่สำคัญ ดังนี้:
• กำลังการผลิต: กำลังความร้อนรวม 884 MWth (จาก Core-unit 2 ชุด ชุดละ 442 MWth) แปลงเป็นกำลังไฟฟ้าสุทธิ 390 MWe คิดเป็นประสิทธิภาพทางความร้อนสูงถึงประมาณ 44%
• อุณหภูมิและความดัน: อุณหภูมิแกนปฏิกรณ์ประมาณ 700°C และส่งออกความร้อนที่ 585°C จุดเด่นคือการเดินเครื่องที่ความดันใกล้เคียงความดันบรรยากาศ ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงจากแรงดันสะสมในระบบ
• ระบบเชื้อเพลิงเหลว: IMSR แตกต่างจากเครื่องปฏิกรณ์ทั่วไปตรงที่ใช้เชื้อเพลิงยูเรเนียมเตตระฟลูออไรด์ (UF₄) ละลายในเกลือฟลูออไรด์ ทำหน้าที่เป็นทั้งเชื้อเพลิงและสารหล่อเย็นปฐมภูมิ โดยใช้ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะต่ำแบบ SALEU (U-235 เริ่มต้น < 3% และเติมระหว่างเดินเครื่อง < 5%)
• การหน่วงนิวตรอน: ใช้กราไฟต์ (Graphite Moderator) ภายในแกนปฏิกรณ์ เพื่อลดพลังงานของนิวตรอนให้เหมาะสมกับการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่
ข้อเสนอแยกส่วนการก่อสร้าง: ความท้าทายใหม่ของระบบใบอนุญาต
กระบวนการพิจารณาใบอนุญาตโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบดั้งเดิมมักใช้ระยะเวลาหลายปีเพื่อความรัดกุม แต่เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2026 Terrestrial Energy ได้ส่งรายงานทางเทคนิคเสนอให้ U.S. NRC พิจารณาแนวทางแบ่งการก่อสร้างโรงไฟฟ้าออกเป็น 2 ส่วนหลัก:
1. Nuclear Facility (NF): ส่วนเครื่องปฏิกรณ์และระบบความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ ซึ่งต้องผ่านกระบวนการประเมินและขอใบอนุญาตตามมาตรฐานอย่างเข้มงวด
2. Thermal and Electric Facility (TEF): ส่วนระบบผลิตพลังงาน (ระบบไอน้ำ กังหันไอน้ำ และเครื่องกำเนิดไฟฟ้า)
ข้อเสนอนี้มีแนวคิดว่า หากสามารถแยกขอบเขตทางวิศวกรรมได้อย่างชัดเจน ผู้พัฒนาอาจสามารถก่อสร้างและเดินระบบ TEF ไปก่อนโดยใช้แหล่งความร้อนอื่น (เช่น ก๊าซธรรมชาติ) และเมื่อส่วน NF ได้รับใบอนุญาตและพร้อมใช้งาน จึงจะสลับมาใช้ความร้อนจากปฏิกิริยานิวเคลียร์ การพิจารณาของ U.S. NRC ต่อกรณีนี้จะเป็นบรรทัดฐานสำคัญว่า หน่วยงานกำกับดูแลจะมอบความยืดหยุ่นในการก่อสร้างได้มากน้อยเพียงใด โดยไม่ประนีประนอมต่อมาตรฐานความปลอดภัย
การประเมินความปลอดภัยตามมาตรฐานการกำกับดูแล
แม้เทคโนโลยี IMSR จะมีเสถียรภาพทางความร้อนสูง แต่ ปส. ขอย้ำว่าระบบความปลอดภัยยังคงเป็นหัวใจสำคัญสูงสุด การที่บริษัทออกแบบให้แกนปฏิกรณ์ กราไฟต์ ปั๊ม และเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนรวมอยู่ใน Core-unit เดียว ซึ่งมีอายุการใช้งาน 7 ปีและต้องเปลี่ยนทั้งชุดนั้น จะต้องผ่านการพิสูจน์สมรรถนะอย่างละเอียด
หน่วยงานกำกับดูแลจะต้องพิจารณาถึงพฤติกรรมทางพลศาสตร์ของเชื้อเพลิงเหลว ความทนทานของวัสดุต่อการกัดกร่อนของเกลือหลอมเหลว การกักเก็บสารกัมมันตรังสี และแผนการจัดการ Core-unit ที่หมดอายุการใช้งาน เพื่อให้มั่นใจว่าระบบสามารถรองรับสภาวะฉุกเฉินได้ในทุกกรณี
การเตรียมความพร้อมของประเทศไทยโดย ปส.
กรณีของ IMSR สะท้อนให้เห็นว่า พลวัตของเทคโนโลยี SMR ไม่ได้มีเพียงนวัตกรรมด้านตัวเครื่องปฏิกรณ์ แต่ยังรวมถึงนวัตกรรมด้านกรอบการขอใบอนุญาตและการบริหารโครงการ สำหรับประเทศไทยที่กำลังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาความเป็นไปได้ของเทคโนโลยี SMR เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน เทคโนโลยีที่สามารถผลิตความร้อนอุณหภูมิสูงถือว่ามีศักยภาพสูงในการตอบสนองทั้งภาคการผลิตไฟฟ้าและกระบวนการอุตสาหกรรม
ปส. ในฐานะผู้กำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ของประเทศ ได้ติดตามเทคโนโลยีและการปรับตัวของหน่วยงานกำกับดูแลระดับสากลอย่างใกล้ชิด เพื่อเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานทางกฎหมาย การพัฒนาบุคลากร และมาตรฐานความปลอดภัยทางรังสี เพื่อให้มั่นใจว่าหากประเทศไทยมีการนำ SMR มาใช้ในอนาคต การดำเนินการทุกขั้นตอนจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลที่รัดกุม คุ้มครองความปลอดภัยของประชาชนและสิ่งแวดล้อมได้เทียบเท่ามาตรฐานสากล
บทความนี้เขียนโดย…
นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…https://www.facebook.com/share/p/1EHyzEFmLF/?mibextid=wwXIfr
เอกสารอ้างอิง (References)
Terrestrial Energy. (2026). Terrestrial Energy Submits Topical Report to NRC to Confirm IMSR [Press release หรือเอกสารรายงานทางเทคนิค].
Terrestrial Energy. (n.d.). Technology: The IMSR Plant. สืบค้นจากเว็บไซต์ทางการของ Terrestrial Energy:
U.S. Nuclear Regulatory Commission (NRC). (n.d.). Integral Molten Salt Reactor (IMSR) – Pre-application Activities. สืบค้นจากระบบติดตามโครงการเครื่องปฏิกรณ์ขั้นสูง (Advanced Reactors):
OECD Nuclear Energy Agency (NEA). (n.d.). The NEA SMR Dashboard – Second Edition.
บทความนี้เผยแพร่บน Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/1DJDsJkCXZ/
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120
