สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส. หรือ OAP) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลด้านความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทย ติดตามความก้าวหน้าของการพัฒนาเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กแบบโมดูลาร์ (SMR) ในระดับสากลอย่างใกล้ชิด ล่าสุด โครงการ Linglong One หรือ ACP100 ณ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฉางเจียง มณฑลไห่หนาน ประเทศจีน ได้ก้าวเข้าสู่ การทดสอบระบบในสภาวะร้อน (Hot Functional Testing) แล้ว ตามรายงานของ NucNet เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2026
ในมิติของการกำกับดูแลความปลอดภัย (Regulatory Perspective) ความก้าวหน้าครั้งนี้ถือเป็น “จุดตรวจสอบสำคัญ” (Hold Point) ก่อนที่หน่วยงานกำกับดูแลของจีนจะพิจารณาออกใบอนุญาตสำหรับการบรรจุเชื้อเพลิงและเดินเครื่องจริง
การประเมินความปลอดภัยเบื้องต้นด้านการออกแบบของ ACP100
จากการศึกษาและประเมินเทคโนโลยีโดย ปส. เตาปฏิกรณ์ ACP100 ซึ่งพัฒนาโดย China National Nuclear Corporation (CNNC) เป็นเครื่องปฏิกรณ์ชนิดน้ำอัดความดันแบบบูรณาการ (Integral PWR) ที่มีกำลังผลิตไฟฟ้า 125 MWe และกำลังความร้อน 385 MWth
จุดเด่นสำคัญที่หน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลก รวมถึง ปส. ให้ความสนใจคือ การออกแบบเชิงป้องกัน (Inherent Safety) โดยการรวมอุปกรณ์ของระบบหล่อเย็นปฐมภูมิไว้ในภาชนะปฏิกรณ์เดียวกันทั้งหมด การออกแบบลักษณะนี้ช่วยกำจัดความจำเป็นในการใช้ท่อขนาดใหญ่ภายนอก ส่งผลให้ความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุท่อหล่อเย็นแตกขนาดใหญ่ (Large Break Loss of Coolant Accident: LBLOCA) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเป็นปัจจัยบวกต่อการประเมินความปลอดภัยและการวิเคราะห์อุบัติเหตุในขั้นตอนการขออนุญาต
นัยสำคัญของ Hot Functional Testing ต่อการกำกับดูแล ในกระบวนการพิจารณาใบอนุญาตของหน่วยงานกำกับดูแล การทดสอบ Hot Functional Testing ถือเป็นบทพิสูจน์สำคัญทางวิศวกรรมที่จำลองสภาวะอุณหภูมิและความดันให้ใกล้เคียงกับการเดินเครื่องจริงมากที่สุด โดยที่ยังไม่มีการนำเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ (UO₂ เสริมสมรรถนะต่ำ – LEU) เข้าไปในแกนปฏิกรณ์
วัตถุประสงค์หลักในมุมมองของผู้อนุญาต คือการตรวจสอบและยืนยันสมรรถนะของวงจรหล่อเย็นปฐมภูมิ วาล์วนิรภัย เครื่องมือวัด และระบบความปลอดภัยที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ว่าสามารถทำงานได้ตามมาตรฐานและข้อกำหนดความปลอดภัยที่ระบุไว้ในรายงานวิเคราะห์ความปลอดภัยเบื้องต้น (PSAR) อย่างเคร่งครัด หลังจากที่โครงการนี้ได้ผ่านการทดสอบในสภาวะเย็น (Cold Functional Testing) ไปแล้วเมื่อเดือนตุลาคม 2025
ก้าวต่อไป: สู่กระบวนการพิจารณาอนุญาตบรรจุเชื้อเพลิง แม้โครงการจะตั้งเป้าหมายบรรจุเชื้อเพลิงและเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าให้ได้ภายในสิ้นปี 2026 แต่ในทางกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัย การผ่านกระบวนการ Hot Testing ไม่ได้หมายถึงสิทธิ์ในการเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ ข้อมูลจากการทดสอบทั้งหมดจะต้องถูกส่งให้หน่วยงานกำกับดูแลประเมินอย่างละเอียดถี่ถ้วน หากผลการทดสอบสอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัย จึงจะก้าวสู่ขั้นตอนการพิจารณาออกใบอนุญาตบรรจุเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ (Fuel Loading License) และการทดสอบเพื่อเริ่มปฏิกิริยาฟิชชันต่อไป
การเตรียมความพร้อมของ ปส. และนัยต่อประเทศไทย ความเคลื่อนไหวของโครงการ Linglong One เป็นกรณีศึกษา (Real-world Case Study) ที่มีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการพัฒนากรอบการกำกับดูแลของไทย
ที่ผ่านมา ปส. ได้ร่วมกับ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่งคณะทำงานไปศึกษาดูงานเทคโนโลยี ACP100 ณ ประเทศจีนโดยตรง
การติดตามผลการทดสอบ การบรรจุเชื้อเพลิง และการเดินเครื่องจริงของเตาปฏิกรณ์เครื่องนี้ จะช่วยให้ ปส. มีฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ (Empirical Data) ที่รัดกุม สำหรับนำมาใช้ร่างหรือปรับปรุงกฎกระทรวงและมาตรฐานการกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ของไทย เพื่อเตรียมความพร้อมในการประเมินทางเลือกด้านพลังงาน SMR ของประเทศในอนาคต บนพื้นฐานของความปลอดภัยสูงสุดต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อม
บทความนี้เขียนโดย…
นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…https://www.facebook.com/share/p/1C2e95cfGu/?mibextid=wwXIfr
เอกสารอ้างอิง
• NucNet (7 October 2026), Hot Testing Begins At China’s Linglong-1 Small Modular Reactor.
• IAEA, Small Modular Reactor (SMR) Catalogue 2024.
บทความนี้เผยแพร่บน Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/19apSTruBi/
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120
