ปัจจุบันการใช้ประโยชน์จากรังสีและวัสดุกัมมันตรังสีในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการแพทย์ อุตสาหกรรม การเกษตร การวิจัย และการศึกษา ด้วยเหตุนี้
การตรวจวัดและประเมินปริมาณรังสีประจำบุคคลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเฝ้าระวังและคุ้มครองผู้ปฏิบัติงานทางรังสี เพื่อให้สามารถติดตามปริมาณรังสีที่ได้รับและสนับสนุนการดำเนินงานด้านความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เพื่อยกระดับศักยภาพด้านการวัดปริมาณรังสีประจำบุคคลของประเทศ
สถาบันห้องปฏิบัติการมาตรฐานอ้างอิงนิวเคลียร์และรังสีแห่งชาติ (สมร.) ภายใต้ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ได้จัดตั้งห้องปฏิบัติการวัดปริมาณรังสีประจำบุคคล (Individual Monitoring Dosimetry Laboratory: IMDL) ขึ้น โดยได้นำเทคโนโลยี Optically Stimulated Luminescence (OSL) ซึ่งเป็นเทคนิคที่มีความไวสูง สามารถวัดรังสีได้ในช่วงกว้าง และอ่านค่าซ้ำเพื่อตรวจสอบผลได้ มาใช้ร่วมกับแผ่นวัดรังสีชนิด XA, LA และ EX เพื่อรองรับการตรวจวัดปริมาณรังสีประจำบุคคล เตรียมความพร้อมสำหรับเหตุฉุกเฉินทางรังสี และสนับสนุนการกำกับดูแลความปลอดภัยทางรังสีของ ปส.
เพื่อให้ประชาชนและผู้ปฏิบัติงานมั่นใจว่าผลการตรวจวัดมีความถูกต้อง แม่นยำ และน่าเชื่อถือสูงสุด ห้องปฏิบัติการฯ จึงได้ยื่นขอขยายขอบข่ายการรับรองความสามารถห้องปฏิบัติการตามมาตรฐาน มอก. 17025-2561 (ISO/IEC 17025:2017) ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณารับรองโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
การดำเนินการดังกล่าวจะส่งผลให้สถาบันห้องปฏิบัติการฯ ได้รับการรับรองมาตรฐานเพิ่มขึ้นจาก 24 ขอบข่าย เป็น 27 ขอบข่าย โดยทั้ง 3 ขอบข่ายใหม่ที่ขอรับการรับรอง ครอบคลุมการทำงานดังนี้:
• การประเมินปริมาณรังสีเทียบเท่าประจำบุคคลสำหรับทั่วร่างกาย (Personal dose equivalent, Hp(10) for whole body) ในช่วงปริมาณรังสี 50 μSv – 10 Sv และช่วงพลังงานโฟตอน 5 keV – 20 MeV
• การประเมินปริมาณรังสีเทียบเท่าประจำบุคคลสำหรับผิวหนัง (Personal dose equivalent, Hp(0.07) for skin) ในช่วงปริมาณรังสี 50 μSv – 10 Sv และช่วงพลังงานโฟตอน 5 keV – 20 MeV
• การประเมินปริมาณรังสีเทียบเท่ารอบบริเวณสำหรับพื้นที่ปฏิบัติงาน (Ambient dose equivalent, H*(10) for workplace monitoring) ในช่วงปริมาณรังสี 50 μSv – 10 Sv และช่วงพลังงานโฟตอน 5 keV – 20 MeV
เบื้องหลังของการยกระดับมาตรฐานในครั้งนี้ ห้องปฏิบัติการฯ ได้ทำงานอย่างหนักในการทบทวนและปรับปรุงเอกสารคุณภาพที่เกี่ยวข้องกับการขยายขอบข่ายถึง 68 รายการ ประกอบด้วย:
• คู่มือคุณภาพ (Quality Manual, QM) จำนวน 1 รายการ
• ขั้นตอนการดำเนินงาน (Quality Procedure, QP) จำนวน 13 รายการ
• วิธีปฏิบัติงาน (Work Instruction, WI) จำนวน 10 รายการ
• แบบฟอร์ม (Form, FM) จำนวน 34 รายการ
• เอกสารสนับสนุน (Supporting Document, SD) จำนวน 10 รายการ
การดำเนินงานทั้งหมดนี้ ช่วยให้ระบบเอกสารคุณภาพของ ปส. มีความครบถ้วนและสอดคล้องกับกระบวนการปฏิบัติงานใหม่ ซึ่งเป็นฟันเฟืองสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนาขีดความสามารถด้านการตรวจวัดรังสีของประเทศ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ มุ่งมั่นที่จะสร้างความเชื่อมั่นต่อผลการวัดให้มีความถูกต้อง น่าเชื่อถือ และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อเป็นหลักประกันความปลอดภัยทางรังสีให้กับพี่น้องประชาชนและผู้ปฏิบัติงานทุกคน
บทความนี้เขียนโดย…
นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ขอบคุณข้อมูลจาก…สถาบันห้องปฏิบัติการมาตรฐานอ้างอิงนิวเคลียร์และรังสีแห่งชาติ (สมร.) สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.)
บทความนี้เผยแพร่บน Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ https://www.facebook.com/share/p/19RaDogRyW/?mibextid=wwXIfr
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120
