Oak Ridge จากประวัติศาสตร์นิวเคลียร์สู่หมุดหมายโรงไฟฟ้า SMR แห่งแรกของสหรัฐฯ: ถอดบทเรียนเพื่อการเตรียมความพร้อมด้านการกำกับดูแลโดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.)

                    พัฒนาการของเมือง Oak Ridge รัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านเชิงยุทธศาสตร์ของเทคโนโลยีนิวเคลียร์ จากยุคการพัฒนาอาวุธในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 สู่การเป็นศูนย์กลางการวิจัยระดับชาติและการกำกับดูแลความปลอดภัยเพื่อพลังงานแห่งอนาคต

                    สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศไทย ได้เรียนรู้และถอดบทเรียนจากเส้นทางประวัติศาสตร์กว่า 80 ปีนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมเชิงนโยบายและการกำกับดูแลเทคโนโลยีเตาปฏิกรณ์ขนาดเล็ก (SMR) ในประเทศ

                    จาก “เมืองลับ” สู่จุดเริ่มต้นของการควบคุมนิวเคลียร์ ในปี ค.ศ. 1942 สหรัฐอเมริกาได้ริเริ่มโครงการ Manhattan Project โดยเวนคืนที่ดิน 260 ตารางกิโลเมตร สร้างเมืองใหม่ที่ประชากรเติบโตจาก 3,000 คน เป็น 75,000 คนอย่างรวดเร็ว จนได้รับฉายาว่า “The Secret City” เมืองนี้เป็นที่ตั้งของโรงงาน 3 แห่งที่ใช้เทคโนโลยีแตกต่างกันในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม-235 ได้แก่

• Y-12: ใช้การแยกไอโซโทปด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า

• K-25: ใช้กระบวนการแพร่ก๊าซ (Gaseous Diffusion)

• S-50: ใช้กระบวนการแพร่เชิงความร้อนในสถานะของเหลว ผลผลิตจากกระบวนการเหล่านี้ถูกนำไปใช้ในระเบิดปรมาณู Little Boy ที่ฮิโรชิมา เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 1945 ผลกระทบที่รุนแรงต่อมนุษยชาตินำไปสู่การจัดตั้งระบบกำกับดูแลความปลอดภัย การพิทักษ์ความปลอดภัย (Safeguards) และการผลักดันแนวคิดปรมาณูเพื่อสันติในระดับสากล

                     รากฐานการวิจัยเพื่อความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ เครื่องปฏิกรณ์ X-10 Graphite Reactor ซึ่งเริ่มเดินเครื่องในเดือนมีนาคม 1944 สำหรับทดลองผลิตพลูโทเนียม ได้กลายมาเป็นรากฐานของ Oak Ridge National Laboratory (ORNL) ภายใต้กระทรวงพลังงานสหรัฐฯ (DOE)

                     ปัจจุบัน ORNL เป็นเสาหลักในการสร้างองค์ความรู้ที่สนับสนุนการกำกับดูแลความปลอดภัย ครอบคลุมงานวิจัยหลากหลายสาขา:

• Nuclear Science and Engineering: วิทยาศาสตร์เครื่องปฏิกรณ์ เชื้อเพลิง และเทคโนโลยีนิวเคลียร์

• Advanced Materials: การพัฒนาวัสดุสำหรับสภาวะการทำงานที่รุนแรง

• Neutron Science: การใช้แหล่งกำเนิดนิวตรอนเพื่อศึกษาสมบัติของวัสดุ

• High-Performance Computing: การจำลองความปลอดภัยด้วยคอมพิวเตอร์สมรรถนะสูง

• Advanced Manufacturing: เทคโนโลยีการผลิตขั้นสูง

                      หมุดหมายการกำกับดูแล SMR เชิงพาณิชย์แห่งแรก เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2026 คณะกรรมการกำกับดูแลนิวเคลียร์สหรัฐฯ (NRC) ได้ออกใบอนุญาตก่อสร้างสำหรับโครงการ Clinch River Nuclear Unit 1 ของ Tennessee Valley Authority (TVA) ซึ่งเลือกใช้เทคโนโลยี SMR รุ่น BWRX-300 (กำลังผลิต 300 MWe) จาก GE Vernova Hitachi ถือเป็นใบอนุญาตก่อสร้าง SMR เชิงพาณิชย์แห่งแรกของสหรัฐฯ

                     ในมุมมองของผู้กำกับดูแล การออกใบอนุญาตก่อสร้างเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการประเมินความปลอดภัยอย่างเข้มงวด โครงการยังต้องได้รับการตรวจสอบมาตรฐานทางวิศวกรรมตลอดช่วงการก่อสร้าง ก่อนที่จะสามารถยื่นขอและได้รับใบอนุญาตเดินเครื่อง (Operating License)

                     การเตรียมความพร้อมของประเทศไทยโดย ปส.

                     ความสำเร็จของโครงการนิวเคลียร์ไม่ได้เกิดจากการจัดซื้อเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และระบบการกำกับดูแลที่เข้มแข็ง ปส. ได้นำบทเรียนจากยุทธศาสตร์ของ Oak Ridge มาเตรียมความพร้อมสำหรับประเทศไทย โดยมุ่งเน้น…

• การพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรด้านการกำกับดูแลในสาขา Nuclear Engineering, Thermal Hydraulics, Reactor Safety และ Nuclear Materials”

• ปส. บูรณาการความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและห้องปฏิบัติการวิจัย เพื่อสร้างระบบกำกับดูแลที่มีมาตรฐานสากล โปร่งใส และรัดกุม เพื่อให้มั่นใจว่าหากประเทศไทยมีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี SMR ในอนาคต การดำเนินงานทุกขั้นตอนจะตั้งอยู่บนรากฐานของความปลอดภัยสูงสุดต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

บทความนี้เขียนโดย

นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

ขอบคุณข้อมูลจาก Nuclear Engineering, Chulalongkorn University…

ข้อมูลอ้างอิง

1. U.S. Department of Energy — History of Oak Ridge⁠

2. Oak Ridge National Laboratory — 80 Years of Great Science⁠

3. National Park Service — About Oak Ridge⁠

4. U.S. Nuclear Regulatory Commission — Clinch River Nuclear Unit 1 Construction Permit⁠

บทความนี้เผยแพร่บน Facebook สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ

                     The development of Oak Ridge, Tennessee, USA, reflects the strategic transition of nuclear technology from the era of weapons development during World War II to becoming a national research hub and a center for safety regulation for future energy.

The Office of Atoms for Peace (OAP), as Thailand’s national nuclear and radiation safety regulatory authority, has learned and extracted lessons from this 80-year historical journey to prepare policy and regulatory frameworks for Small Modular Reactor (SMR) technology in the country.

From the “Secret City” to the Dawn of Nuclear Control In 1942, the United States initiated the Manhattan Project by acquiring 260 square kilometers of land, rapidly building a new city whose population surged from 3,000 to 75,000, earning it the nickname “The Secret City.” This city housed three facilities utilizing different technologies for Uranium-235 enrichment:

• Y-12: Electromagnetic isotope separation.

• K-25: Gaseous diffusion process.

• S-50: Liquid thermal diffusion process.

The products of these processes were used in the “Little Boy” atomic bomb dropped on Hiroshima on August 6, 1945. The devastating impact on humanity led to the establishment of safety regulatory systems, safeguards, and the global promotion of the “Atoms for Peace” concept.

The Foundation of Nuclear Safety Research The X-10 Graphite Reactor, which began operation in March 1944 for experimental plutonium production, became the foundation for the Oak Ridge National Laboratory (ORNL) under the U.S. Department of Energy (DOE). Today, ORNL stands as a core pillar in generating knowledge that supports safety regulation, covering a wide array of research fields:

• Nuclear Science and Engineering: Reactor science, fuels, and nuclear technology.

• Advanced Materials: Developing materials for extreme operational environments.

• Neutron Science: Utilizing neutron sources to study material properties.

• High-Performance Computing: High-performance computational simulations for safety.

• Advanced Manufacturing: Advanced manufacturing technologies.

The First Commercial SMR Regulatory Milestone On September 28, 2026, the U.S. Nuclear Regulatory Commission (NRC) issued a construction permit for the Tennessee Valley Authority’s (TVA) Clinch River Nuclear Unit 1 project, which selected the BWRX-300 SMR technology (300 MWe capacity) from GE Vernova Hitachi. This marks the first commercial SMR construction permit in the United States.

From a regulator’s perspective, issuing a construction permit is merely the beginning of rigorous safety assessments. The project must undergo continuous engineering standard inspections throughout the construction phase before it can apply for and receive an Operating License.

Thailand’s Preparedness by OAP The success of a nuclear project does not stem solely from technology procurement; it requires robust scientific infrastructure and a strong regulatory system. OAP has adopted strategic lessons from Oak Ridge to prepare Thailand, focusing on:

• Developing the capacity of regulatory personnel in the fields of Nuclear Engineering, Thermal Hydraulics, Reactor Safety, and Nuclear Materials.

• Integrating collaboration with academic institutions and research laboratories to build a regulatory system that is internationally standardized, transparent, and rigorous. This ensures that if Thailand adopts SMR technology in the future, every operational step will be founded on the utmost sustainable safety for the public and the environment.

Written by: Dr. Rungrueng Kitphati, Secretary-General, Office of Atoms for Peace, Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation (MHESI)

Special thanks for information from: Department of Nuclear Engineering, Chulalongkorn University

References:

1. U.S. Department of Energy — History of Oak Ridge

2. Oak Ridge National Laboratory — 80 Years of Great Science

3. National Park Service — About Oak Ridge

4. U.S. Nuclear Regulatory Commission — Clinch River Nuclear Unit 1 Construction Permit