เมื่อกล่าวถึงภัยธรรมชาติที่อาจส่งผลกระทบต่อสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ ประชาชนส่วนใหญ่มักนึกถึงแผ่นดินไหวหรือพายุรุนแรง แต่ในมุมมองของ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสีของประเทศ …“ภัยน้ำท่วม (Flooding)” ถือเป็นหนึ่งในภัยคุกคามหลักที่ต้องถูกนำมาประเมินอย่างเข้มงวดตั้งแต่ขั้นตอนแรกของการเลือกพื้นที่ตั้ง (Site Evaluation)
เหตุผลสำคัญที่ ปส. และทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) รวมถึงหน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลกให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ เนื่องจากน้ำท่วมเป็นภัยที่สามารถส่งผลกระทบต่อระบบรักษาความปลอดภัยหลายระบบพร้อมกัน (Common-Cause Failure) เช่น ระบบจ่ายกระแสไฟฟ้าสำรอง ระบบระบายความร้อน และอุปกรณ์ควบคุม หากระบบเหล่านี้ล้มเหลวพร้อมกัน อาจนำไปสู่อุบัติเหตุทางนิวเคลียร์ที่มีความรุนแรงได้
กลไกการเกิดน้ำท่วมที่ ปส. และมาตรฐานสากลกำหนดให้ต้องประเมินคือ ในการพิจารณาความเหมาะสมของพื้นที่ ปส. ยึดมั่นในแนวทางความปลอดภัยระดับสากล โดยอ้างอิงมาตรฐานของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) และแนวปฏิบัติที่เป็นที่ยอมรับ เช่น ของคณะกรรมการกำกับดูแลกิจการนิวเคลียร์แห่งสหรัฐอเมริกา (U.S. NRC) ซึ่งกำหนดให้ต้องประเมินปัจจัยที่ก่อให้เกิดน้ำท่วมครอบคลุมทุกมิติ ได้แก่:
• ฝนตกหนักและน้ำหลาก (Heavy Rainfall and Flash Floods): ปริมาณน้ำฝนสูงสุดที่เป็นไปได้ในพื้นที่
• น้ำล้นตลิ่งจากแม่น้ำหรือแหล่งน้ำ (Riverine Flooding): การเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำตามฤดูกาลและสภาวะวิกฤต
• พายุหมุนเขตร้อนและคลื่นพายุซัดฝั่ง (Hurricane and Storm Surge): อิทธิพลจากสภาพอากาศรุนแรง
• คลื่นสึนามิและคลื่นนิ่ง (Tsunami and Seiche): ภัยจากแผ่นดินไหวใต้น้ำหรือการสั่นสะเทือนในแหล่งน้ำปิด
• ความล้มเหลวของเขื่อนต้นน้ำ (Dam Failures): ผลกระทบจากการพังทลายของโครงสร้างกักเก็บน้ำขนาดใหญ่ที่อยู่เหนือโรงไฟฟ้า
• ระบบระบายน้ำภายในพื้นที่ (Local Drainage): ประสิทธิภาพในการระบายน้ำออกจากบริเวณโรงไฟฟ้าเมื่อเกิดวิกฤต
• มาตรฐานการออกแบบเพื่อรองรับน้ำท่วม (Design-Basis Flood)
การประเมินภัยน้ำท่วมไม่ได้พิจารณาเพียงแค่ว่า “ระดับน้ำจะท่วมสูงเท่าไร” แต่ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติจะพิจารณาครอบคลุมถึงผลกระทบเชิงพลศาสตร์ทั้งหมดที่อาจเกิดขึ้นกับโครงสร้างอาคารและระบบความปลอดภัย ได้แก่ แรงดันของน้ำ แรงกระแทกจากคลื่น ความเร็วในการไหลของน้ำ รวมถึงเศษซากปรักหักพังที่มากับน้ำ
โครงสร้างสถานประกอบการทางนิวเคลียร์จะต้องถูกออกแบบตามหลักเกณฑ์ Design-Basis Flood ซึ่งหมายถึงการออกแบบให้สามารถรองรับสภาวะน้ำท่วมที่รุนแรงที่สุดที่คาดการณ์ได้ โดยมีมาตรการป้องกันที่ ปส. กำหนดให้ต้องมี เช่น
1. การถมยกระดับพื้นที่ตั้งโรงไฟฟ้าให้สูงกว่าระดับน้ำท่วมสูงสุดที่ออกแบบไว้
2. การสร้างกำแพงกั้นน้ำ (Flood Wall / Levee / Seawall) ที่มีความแข็งแรงทางวิศวกรรม
3. การออกแบบโครงสร้างอาคาร ประตู และช่องเปิดต่างๆ ให้เป็นระบบกันน้ำ (Water-tight) เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำซึมเข้าสู่พื้นที่ติดตั้งอุปกรณ์สำคัญ
สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
เผยแพร่โดย : กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขานุการกรม เบอร์โทรศัพท์ภายใน 1110 , 1120
